تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٦
منفجر مىگردد، چنان كه در آيه ٦ سوره «تكوير» آمده: وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ: «هنگامى كه درياها برافروخته مىشود»، و در آيه ٣ سوره «انفطار» مىخوانيم: وَ إِذَا الْبِحارُ فُجِّرَتْ: «هنگامى كه درياها منفجر و شكافته مىشود».
ولى بعضى ديگر، آن را به دريائى از مواد مذاب كه در دل كره زمين است تفسير كردهاند، در حديثى كه در تفسير «عياشى» از امام باقر عليه السلام نقل شده نيز شاهدى بر اين معنى است، در اين حديث آمده است كه «قارون» در «بحر مسجور» عذاب مىشود، «١» در حالى كه مىدانيم قرآن مجيد مىگويد: «قارون و خانه و گنجهايش در اعماق زمين فرو رفت»: (فَخَسَفْنا بِهِ وَ بِدارِهِ الْأَرْضَ). «٢»
و اگر در دنباله حديث است كه يونس عليه السلام نيز در اعماق دريا فرو رفت تا به «بحر مسجور» رسيد، ممكن است اشاره به آتشفشانهائى باشد كه گاهى در اعماق دريا روى مىدهد و مواد مذاب درون زمين بيرون مىريزد.
اين دو تفسير، با يكديگر منافات ندارد، و ممكن است آيه فوق اشاره به هر دو باشد؛ چرا كه هر دو، از آيات خداوند و شگفتىهاى بزرگ اين جهان است.
قابل توجه اين كه، در چگونگى ارتباط مفهوم اين پنج سوگند با يكديگر، مفسران چندان بحث نكردهاند، ولى چنين به نظر مىرسد كه سه سوگند نخست، رابطه نزديكى با يكديگر دارند؛ چرا كه همه از وحى و خصوصيات آن سخن مىگويند، «كوه طور» محل نزول وحى بود، و «كتاب مسطور» نيز اشاره به كتاب آسمانى است، خواه «تورات» باشد يا همه كتب آسمانى، و «بيت المعمور» محل رفت و آمد فرشتگان و پيك وحى خدا است.
و اما دو سوگند ديگر، از آيات «تكوينى» سخن مىگويد (در برابر سه سوگند نخست كه از آيات «تشريعى» سخن مىگفت)، اين دو سوگند يكى اشاره