تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٥
تعبير به «سقف» ممكن است از اين نظر باشد كه ستارگان و كرات آسمانى، آن چنان سراسر آسمان را پوشاندهاند و به سقفى مىمانند، و نيز ممكن است اشاره به «جو اطراف زمين» باشد، كه قشر فشردهاى از هوا، همچون سقف محكمى اطراف آن را فرا گرفته، و آن را در برابر هجوم سنگهاى آسمانى و اشعه زيانبار كيهانى به خوبى حفظ مىكند.
براى «مسجور» دو معنى در لغت ذكر شده: يكى «برافروخته» و ديگرى «مملو»، «راغب» در «مفردات» مىگويد: «سجر» (بر وزن فجر)، به معنى شعلهور ساختن آتش است، و آيه فوق را نيز به همين معنى مىداند، او سخنى از معنى دوم به ميان نياورده، ولى مرحوم «طبرسى» در «مجمع البيان» نخستين معنى را همين معنى ذكر مىكند، و در بعضى از كتب لغت نيز به آن اشاره شده است.
آيات ديگر قرآن، نيز معنى اول را تأييد مىكند، چنان كه در آيات ٧١ و ٧٢ سوره «مؤمن» مىخوانيم: يُسْحَبُونَ* فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ: «آنها را در آب سوزان مىكشند* سپس در آتش، مشتعل خواهند شد».
در سخنان اميرمؤمنان على عليه السلام در داستان «حديده محماة» به برادرش «عقيل» نيز مىخوانيم كه فرمود: أَتَئِنُّ مِنْ حَدِيدَةٍ أَحْمَاهَا إِنْسَانُهَا لِلَعِبِهِ وَ تَجُرُّنِي إِلَى نَارٍ سَجَرَهَا جَبَّارُهَا لِغَضَبِهِ: «آيا از آهنى كه انسانى به صورت بازيچه آن را گداخته است، ناله مىكنى، ولى مرا به سوى آتشى مىكشانى كه پروردگارش آن را از خشمش برافروخته»؟!. «١»
اما اين «بحر مسجور» و درياى برافروخته كجاست؟ بعضى گفتهاند: همين اقيانوسهاى كره زمين ما است كه در آستانه قيامت، برافروخته مىشود و سپس