چرا عذاب الهى بر ما نازل نمى‌شود؟ و اين مسلماً اشاره به عذاب دنيا است. «١»
ديگر اين كه تعبير به «مِثْلَ ذَنُوبِ أَصْحابِهِمْ» ظاهراً اشاره به سرنوشت اقوامى است كه در اين سوره از آنها ياد شده، مانند «قوم لوط» و «قوم فرعون» و «عاد» و «ثمود» كه هر يك به نوعى از عذاب دنيا گرفتار شدند، و از ميان رفتند.
در اينجا اين سؤال پيش مى‌آيد كه: اگر آيه، مربوط به عذاب دنيا است، پس چرا اين وعده الهى درباره آنها تحقق نيافت؟
اين سؤال دو پاسخ دارد:
١- اين وعده درباره بسيارى از آنها مانند «ابو جهل» و جمعى ديگر در غزوه «بدر» و غير آن تحقق يافت.
٢- نزول اين عذاب براى همه آنها مشروط به عدم بازگشت به سوى خدا، و عدم توبه از شرك بوده، و هنگامى كه غالب آنها در «فتح مكّه» ايمان آوردند، اين شرط منتفى شد، و عذاب الهى بر طرف گشت.
***
و در آخرين آيه، تهديد به عذاب دنيا را با تهديد به عذاب آخرت تكميل كرده، مى‌گويد: «واى بر كسانى كه كافر شدند از روزى كه به آنها وعده داده مى‌شود» «فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ يَوْمِهِمُ الَّذِي يُوعَدُونَ».
همان گونه كه اين سوره، از مسأله معاد و رستاخيز آغاز شد، با تأكيد بر همين مسأله پايان مى‌گيرد. «٢»