٢- او صاحب «قوه» و «متين» است
«متين» از ماده «متن» در اصل به معنى دو عضله نيرومند است كه در دو طرف ستون فقرات قرار گرفته، پشت انسان را محكم، و براى تحمل فشارهاى سنگين آماده مى‌كند، و به همين مناسبت به معنى قدرت و قوت كامل آمده است، بنابراين ذكر آن بعد از كلمه «ذو القوه» به عنوان تأكيد است؛ زيرا «ذو القوه» به اصل قدرت پروردگار، اشاره مى‌كند، و «متين» به كمال قدرت او، و هنگامى كه با واژه «رزاق» كه آن نيز صيغه مبالغه است همراه گردد، اين حقيقت را ثابت مى‌كند كه خداوند در دادن روزى به بندگان نهايت توانائى و تسلط را دارد، و در هر گوشه‌اى از اين جهان پهناور، در اعماق درياها، در ميان دره‌ها، بر فراز كوه‌ها، در دل سنگ‌ها، و در هر نقطه‌اى از كرات آسمانى باشند، روزى لازم را به آنها مى‌رساند، و همگى بر سر خوان احسان جمعند، پس اگر آنها را آفريده، نه به خاطر نيازى، كه به خاطر فيض و لطفى بوده است.
***
٣- چرا «جن»، مقدم ذكر شده؟
با اين كه از آيات قرآن به خوبى استفاده مى‌شود كه انسان‌ها برتر از طائفه جن هستند، با اين حال نام آنها را در آيه فوق بر «انسان» مقدم داشته، ظاهراً اين به خاطر آن است كه آفرينش آنها قبل از آفرينش «آدم» بوده، همان گونه كه در سوره «حجر» آيه ٢٧ مى‌خوانيم: وَ الْجانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نْارِ السَّمُومِ: «ما جن را پيش از آن (پيش از آفرينش انسان) از آتش سوزان آفريديم».
***
٤- فلسفه آفرينش از ديدگاه فلسفه
گفتيم: كمتر كسى است كه اين سؤال را از خود يا از ديگران نكرده باشد كه