تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٦
نكتهها:
١- توجه به «خدا» و «خلق خدا»
آنچه از اوصاف براى «متقين» و «محسنين» در اين آيات آمده، در حقيقت در دو بخش خلاصه مىشود: «توجه به خالق»، آن هم در ساعاتى كه از هر نظر آمادگى براى راز و نياز با او، و حضور قلب فراهم است، و عوامل اشتغال فكر و انصراف ذهن به حداقل مىرسد، يعنى در اواخر شب.
و ديگر، «توجه به نيازهاى نيازمندان»، اعم از آنها كه نياز خود را ظاهر مىكنند، يا مكتوم مىدارند.
اين، همان مطلبى است كه در آيات قرآن، كراراً به آن توصيه شده است، و آياتى كه «صلاة» و «زكات» را پشت سر هم مىشمرد و روى هر دو تكيه مىكند، اشاره به همين مسأله است؛ چرا كه «صلاة»، بارزترين مظهر پيوند با خالق است، و «زكات» روشنترين راه پيوند با خلق خدا.
***
٢- شب خيز كه عاشقان به شب راز كنند!
با اين كه نماز شب، از نمازهاى نافله و مستحب است، ولى كراراً در قرآن مجيد به آن اشاره شده، و اين نشانه اهميت فوقالعاده آن مىباشد، تا آنجا كه قرآن، آن را وسيله وصول به «مقام محمود» «١»
و «مايه روشنى چشم» «٢»
شمرده است.
در روايات اسلامى نيز، فوقالعاده روى اين راز و نياز شبانه و بيدارى در سحرگاهان تكيه شده است:
در يك جا پيامبر صلى الله عليه و آله آن را كفاره گناهان مىشمرد و مىفرمايد: يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ