تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٥
در اين كه، ميان «سائل» و «محروم» چه تفاوتى است؟ جمعى گفتهاند:
«سائل» كسى است كه از مردم تقاضاى كمك مىكند، ولى «محروم» شخص آبرومندى است كه براى معيشت خود نهايت تلاش و كوشش را به خرج مىدهد، اما دستش به جائى نمىرسد و كسب و كار و زندگيش به هم پيچيده است، و با اين حال خويشتندارى كرده، از كسى تقاضاى كمك نمىكند.
اين همان كسى است كه از او تعبير به «مُحارِف» مىشود؛ زيرا در تفسير «مُحارِف» در كتب لغت و روايات اسلامى آمده است: «او كسى است كه هر قدر تلاش مىكند، درآمدى به دست نمىآورد، گوئى راههاى زندگى به روى او بسته شده است».
اين تعبير، اشاره به اين نكته است كه، هرگز منتظر ننشينيد نيازمندان نزد شما آيند و تقاضاى كمك كنند، بر شما است كه جستجو كنيد و افراد آبرومند محروم را كه به گفته قرآن: يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ: «افراد بىخبر آنها را از شدت خويشتندارى غنى مىپندارند» «١» پيدا كنيد، و به آنها كمك نموده، گره مشكلاتشان را بگشائيد و آبرويشان را حفظ نمائيد، و اين، دستور مهمى است كه براى حفظ حيثيت مسلمانان محروم، بسيار مهم است.
البته، اين افراد را (به گفته قرآن در همان آيه «بقره»)، مىتوان از چهرههايشان شناخت «تَعْرِفُهُمْ بِسِيْماهُم».
آرى، گرچه خاموشند، ولى در عمق چهره آنها نشانههاى رنجهاى جانكاه درونى براى افراد آگاه آشكار است، «و رنگ رخساره آنها از سرّ درونشان خبر مىدهد».
***