مى‌كند، من عمر جاويدان دارم، چنان كه قرآن مى‌گويد: أَ وَ لَمْ تَكُونُوا أَقْسَمْتُمْ مِنْ قَبْلُ ما لَكُمْ مِنْ زَوالٍ: «مگر قبلًا سوگند ياد نكرده بوديد كه زوال و فنائى براى شما نيست»؟!. «١»
اما چه سوگند ياد كند، و چه نكند، چه باور كند و چه نكند، مرگ حقيقتى است كه دامان همه كس را مى‌گيرد، و راه فرارى از آن نيست.
***
سپس به مسأله «نفخ صور» پرداخته مى‌فرمايد: «در صور دميده مى‌شود، و آن روز، روز تحقق وعده‌هاى وحشتناك است» «وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ ذلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ».
منظور از «نفخ صور» در اينجا، همان «نفخ دوم» است؛ زيرا چنان كه قبلًا نيز گفته‌ايم: دو بار در «صور» دميده مى‌شود، نفخه اول كه آن را نفخه «فزع» يا «صعق» مى‌گويند، نفخه‌اى است كه در پايان جهان صورت مى‌گيرد، و همه انسان‌ها با شنيدن آن مى‌ميرند، و نظام عالم دنيا متلاشى مى‌شود، و نفخه دوم كه نفخه «قيام»، «جمع» و «حضور» است، نفخه‌اى است كه در آغاز «رستاخيز» انجام مى‌گيرد، و با آن، همه انسان‌ها زنده مى‌شوند، از قبرها برخاسته و براى حساب و جزا در محضر عدل الهى حاضر مى‌گردند.
«نفخ» در اصل به معنى «دميدن» و «نفخه» به معنى «يك بار دميدن» است، و «صور» به معنى «شيپور» است كه معمولًا به وسيله آن، دستورهائى به سربازان براى جمع شدن، يا حاضر باش و يا استراحت و خواب مى‌دهند، و استعمال آن در مورد «صور اسرافيل» يك نوع كنايه و تشبيه است، شرح مبسوط آن در جلد نوزدهم، صفحه ٥٣٧ به بعد (ذيل آيه ٦٨ سوره «زمر») آمده است.
به هر حال، با توجه به ذيل آيه (جمله ذلِكَ يَوْمُ الْوَعِيْد: «امروز، روز وعده عذاب است») روشن مى‌شود كه منظور از «نفخه صور» در اينجا، همان نفخه