موارد، از خود دور سازد، به اين ترتيب كه در راه‌هاى حمل بر صحت بينديشد، و احتمالات صحيحى را كه در مورد آن عمل وجود دارد، در ذهن خود مجسم سازد، و تدريجاً بر گمان بد غلبه كند.
بنابراين، گمان بد چيزى نيست كه هميشه از اختيار آدمى بيرون باشد.
لذا در روايات دستور داده شده كه: «اعمال برادرت را بر نيكوترين وجه ممكن، حمل كن، تا دليلى بر خلاف آن قائم شود، و هرگز نسبت به سخنى كه از برادر مسلمانت صادر شده، گمان بد مبر، مادام كه مى‌توانى محمل نيكى براى آن بيابى»: (قالَ أَمِيْرَالْمُؤمِنِيْن عليه السلام: ضَعْ أَمْرَ أَخِيكَ عَلَى أَحْسَنِهِ حَتَّى يَأْتِيَكَ مَا يَغْلِبُكَ مِنْهُ وَ لَا تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَخِيكَ سُوءاً وَ أَنْتَ تَجِدُ لَهَا فِي الْخَيْرِ مَحْمِلًا). «١»

به هر حال، اين دستور اسلامى، يكى از جامع‌ترين و حساب شده‌ترين دستورها در زمينه روابط اجتماعى انسان‌ها است، كه مسأله امنيت را به طور كامل در جامعه تضمين مى‌كند و شرح آن در بحث نكات خواهد آمد.
سپس، در دستور بعد، مسأله «نهى از تجسس» را مطرح كرده، مى‌فرمايد:
«و هرگز در كار ديگران تجسس نكنيد» «وَ لاتَجَسَّسُوا».
«تجسس» و «تحسس» هر دو به معنى جستجوگرى است، ولى اولى معمولًا در امور نامطلوب مى‌آيد، و دومى غالباً در امر خير، چنان كه «يعقوب» به فرزندانش دستور مى‌دهد: يا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَ أَخِيهِ: «پسرانم! برويد، و از يوسف و برادرش جستجو كنيد». «٢»
در حقيقت، گمان بد، عاملى است براى جستجوگرى، و جستجوگرى،