تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٩
تعبير به «مِنْهُم» (با توجه به اين نكته كه اصل در كلمه «مِنْ» در اين گونه موارد، اين است كه براى «تبعيض» باشد، و ظاهر آيه نيز همين معنى را مىرساند) دليل بر اين است كه ياران او به دو گروه تقسيم خواهند شد: گروهى به ايمان و عمل صالح ادامه مىدهند، و مشمول رحمت واسعه حق و اجر عظيم مىشوند، اما گروهى جدا شده، و از اين فيض بزرگ محروم خواهند شد.
معلوم نيست چرا جمعى از مفسران اصرار دارند، «مِنْ» در «مِنْهُم» در آيه فوق را حتماً «بيانيه» بدانند، در حالى كه به فرض مرتكب خلاف ظاهر شويم، و «مِنْ» را براى «بيان» بگيريم، قرائن عقلى كه در اينجا وجود دارد را نمىتوان كنار گذاشت؛ زيرا هيچ كس مدعى نيست ياران پيامبر صلى الله عليه و آله همه معصوم بودند، و در اين صورت، احتمال عدم تداوم در خط ايمان و عمل صالح، در مورد هر يك از آنها مىرود، و با اين حال، چگونه ممكن است خداوند وعده مغفرت و اجر عظيم را بدون قيد و شرط به همه آنها دهد؟ اعم از اين كه راه ايمان و صلاح را بپيمايند، يا از نيمه راه بر گردند و منحرف شوند.
اين نكته نيز قابل توجه است كه، جمله «وَ الَّذِيْنَ مَعَهُ» (كسانى كه با او هستند)، مفهومش، همنشين بودن و مصاحبت جسمانى با پيامبر صلى الله عليه و آله نيست؛ چرا كه منافقين هم، داراى چنين مصاحبتى بودند، بلكه منظور از «مَعَهُ» به طور قطع، همراه بودن از نظر اصول ايمان و تقوا است.
بنابراين، ما هرگز نمىتوانيم از آيه فوق، يك حكم كلى درباره همه معاصران و همنشينان پيامبر صلى الله عليه و آله استفاده كنيم.
***