تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٢
بلكه چنان كه در تواريخ آمده، دستور مىداد ظرف بزرگى از آب حاضر كنند، او دست خود را در يك طرف ظرف فرو مىبرد، و زنان بيعت كننده در طرف ديگر.
گاه در ضمن «بيعت»، انجام كار يا ترك كارهائى را شرط مىكردند، همان گونه كه پيغمبر صلى الله عليه و آله در بيعت با زنان، بعد از فتح «مكّه»، شرط كرد كه: «مشرك نشوند، آلوده به بىعفتى نگردند، دزدى نكنند و فرزندان خود را نكشند و امور ديگر». «١»
به هر حال، درباره «احكام بيعت»، بحثهاى مختلفى است كه به طور فشرده در اينجا يادآور مىشويم، هر چند مسائل اين بحث، در فقه اسلامى نيز در هالهاى از ابهام فرو رفته است:
***
١- «ماهيت بيعت»، يك نوع قرارداد و معاهده ميان «بيعتكننده» از يكسو، و «بيعتپذير» از سوى ديگر است، و محتواى آن، اطاعت و پيروى و حمايت و دفاع از بيعت شونده است، و بر طبق شرائطى كه در آن ذكر مىكنند درجات مختلفى دارد.
از لحن آيات قرآن و احاديث، استفاده مىشود كه، بيعت يك نوع عقد لازم از سوى بيعت كننده است، كه عمل بر طبق آن واجب مىباشد، و بنابراين مشمول قانون كلى «اوْفُوا بِالْعُقُودِ» است. «٢»
بنابراين، «بيعت كننده» حق فسخ را ندارد، ولى «بيعتپذير» چنانچه صلاح بداند، مىتواند بيعت خود را بر دارد و فسخ كند، در اين صورت بيعت كننده از التزام و عهد خود آزاد مىگردد. «٣»