٦- اصولًا وحشت «قريش» از درگيرى با سپاه هزار و چهارصد نفرى پيامبر صلى الله عليه و آله كه هيچ سلاح مهم جنگى با خود نداشتند، و پذيرفتن شرائط صلح، خود عامل مهمى براى تقويت روحيه طرفداران اسلام، و شكست مخالفان بود كه تا اين اندازه، از مسلمانان حساب بردند.
٧- بعد از ماجراى «حديبيه»، پيامبر صلى الله عليه و آله نامه‌هاى متعددى به سران كشورهاى بزرگ «ايران»، «روم»، «حبشه» و پادشاهان بزرگ جهان، نوشت، و آنها را به سوى اسلام دعوت كرد، و اين به خوبى نشان مى‌دهد كه تا چه حد «صلح حديبيه» اعتماد به نفس، به مسلمين داده بود، كه نه تنها در «جزيره عرب»، كه در دنياى بزرگ آن روز، راه خود را به پيش مى‌گشودند.
***
اكنون به تفسير آيات باز مى‌گرديم.
از آنچه گفته شد، به خوبى مى‌توان درك كرد كه «صلح حديبيه» به راستى فتح و پيروزى بزرگى براى اسلام و مسلمين بود، و تعجب نيست كه قرآن مجيد از آن به عنوان «فتح مبين» ياد كند.
از اين گذشته، قرائن متعدد ديگرى در دست است كه اين تفسير را تأييد مى‌كند:
١- جمله «فَتَحْنا» به صورت فعل ماضى، نشان مى‌دهد كه اين امر به هنگام نزول آيات تحقق يافته بود، در حالى كه چيزى جز «صلح حديبيه» در كار نبود.
٢- زمان نزول اين آيات، كه در بالا اشاره شد، و آيات ديگر اين سوره، كه مدح مؤمنان و ذم منافقان و مشركان در ماجراى «حديبيه» مى‌كند، مؤيد ديگرى بر اين معنى است.
آيه ٢٧ اين سوره كه تأكيد بر «رؤياى صادقانه» پيامبر صلى الله عليه و آله كرده، مى‌گويد: