المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٣٨

« خيره » بفتح ياء بوده كه البتّه سكون آن نيز جايز است چنانچه در صحاح جوهرى آمده، وى گفته است:

« خيره » اسم است و مأخوذ از قول شما است كه مى‌گوئيد: اختاره اللّه تعالى، در لسان اهل محاوره گفته مى‌شود:

فلان خيرة اللّه من خلقه (فلانى برگزيده شده خداوند، از ميان مخلوقاتش مى‌باشد).

[مقاله شارح در ختم كتاب‌]

مقاله شارح‌

شارح گويد:

خداوند متعال برمن منّت نهاد و توفيق داد كه اين شرح را كه از حشوو زوائد خالى و به تحقيقات آراسته و به خطوط مزيّن است به اتمام برسانم در حالى كه در آن دلائل اين فنّ را بطور روشن و واضح ايراد كرده و دقائق آنرا ظاهر ساخته‌ام.

هنگامى كه ظلمت جهل و تاريكى شب افق علوم ادبيّه را زير پوشش خود گرفته فكر را بكار برده و اين شرح را منظّم ساخته‌ام، در آن كوتاه‌ترين عبارات را انتخاب كردم چه آنكه خير الكلام ما قلّ و دلّ.

در وقت دفع ايرادات اعتمادم برلطيف‌ترين اشارات بوده تا بدينوسيله صاحبان درك و عقل به آن تنبّه و التفات پيدا كنند.

در بيان و توضيح حكم يا تأويل بردن آن يا ايراد علل و براهين غالبا با شرّاح ديگر طريق مخالفت را پيموده‌ام بطورى كه افراد بى‌اطلّاع آن را برسهو يا عدول از طريق مستقيم حمل نموده‌اند در حالى كه توجّه نكرده‌اند كه من اين را بخاطر امر مهمّ و بزرگى عمدا مرتكب شده‌ام.

و بساحرفى را كم يا زياد كرده‌ام بطورى كه شخص نادان آن را اخلال يا توضيح واضح و كشف ظاهر تلقّى كرده در حالى كه نفهميده است كه اين معنا بخاطر نكته‌اى مهم و دقيق كه از نظر وى مخفى بوده صورت گرفته است و بخاطر همين جهت اين چند بيت را سروده و گفته‌ام: