المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٢٧ - استدلال برخى از ادباء جهت اصلى بودن«ضمن» و رد شارح

فاء: جزائيّه.

مع: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق باستقرّ، حال است.

فعلّل: مضاف اليه.

حوى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب و ضمير فاعلى در آن مستتر است، جواب شرط، محلّا مجزوم است به « ان ».

فعلللا: مفعول براى « حوى ».

ترجمه:

به اضافه « فعل » و « فعلل ».

و اگر از چهار حرف بيشتر باشد پس اوزان چنين اسمى مشتمل هستند برفعللل و فعلّل ...

متن: «٩٢٤»

تجزيه و تركيب‌

كذا: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.

فعلّل: مبتداء مؤخّر.

واو: عاطفه.

فعلّل: معطوف به « فعلّل ».

واو: استينافيّه.

ما: موصوله، مبتداء.

غاير: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب مفاعله صله و عائد براى « ما ».

لام: حرف جرّ.

الزيد: مصدر، مجرور به « لام » ، متعلّق به « انتمى ».

او: حرف جرّ.

النقص: معطوف به « الزيد ».

انتمى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افتعال، خبر براى « ما غاير».

ترجمه:

و همچنين است « فعلّل » و « فعلّل ».