المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٨٢ - مبحث وقف
الاستفهام: مجرور به « فى » ، متعلّق باستقرّ، صفت براى « ما ».
ان: حرف شرط.
جرّت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب، مجهول، ثلاثى مجرّد، از باب نصر، ينصر، مضاعف، متعدّى، فعل شرط و محلّا مجزوم است و جواب شرط بقرينه « حذف الفها» محذوف است.
حذف: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، خبر براى « ما ».
الفها: مضاف و مضاف اليه، نائب فاعل براى « حذف ».
واو: عاطفه.
اولها: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب افعال، متعدّى، « ها » كه متّصل به آن است مفعول اوّلش مىباشد.
الهاء: مفعول دوّم آن مىباشد.
ان: حرف شرط.
تقف: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، فعل شرط، مجزوم است به « ان » و جواب آن بقرينه» اولها الهاء» محذوف مىباشد.
ترجمه:
كلمه « ما » استفهاميّه در صورتى كه مجرور باشد الفش حذف ميشود و در حال وقف پهلوى آن هاء در مىآيد.
متن: «٨٩٦»
|
و ليس حتما فى سوى ما انخفضا |
باسم كقولك اقتضاء ما اقتضى |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
ليس: از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش بوده كه به حذف الف « ما » راجع است.
حتما: خبر براى « ليس ».
فى: حرف جرّ.
سوى: مجرور به « فى » ، متعلّق به « ليس » ، مضاف.