المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٢٢ - خاتمه مبحث تصغير

آخر به اللّذيون مبدّل گرديد.

و در تصغير اللّاين بروزن « الّذين » كه بمعناى آن نيز مى‌باشد مى‌گوئيم:

اللّويون (با واو).

و برخى از ادباء گفته‌اند: اللّويون مصغّر « اللّاء » كه جمع الّذى است مى‌باشد.

و در تصغير: اللواتى و اللائى كه جمع مؤنّث هستند مى‌گوئيم:

اللّويّتا و اللّتيّات.

و در تصغير: ذا و تى مى‌گوئيم: ذيّا و تيّا.

و در تصغير: ذان و تان مى‌گوئيم: ذيّان و تيّان.

ابن هشام از مصغّر نمودن « تى » منع كرده و گفته است:

بواسطه تصغير « تا » از مصغّر كردن آن مستغنى مى‌باشيم.

و نيز از مصغّر نمودن « اللّاء » و « اللّائى » جلوگيرى كرده و گفته است:

بواسطه آوردن اللّتيّات از تصغير آن دو بى‌نياز هستيم.

ناگفته نماند كه ادباء متّفقند برمنع از تصغير « ذى » زيرا مصغّرش با مصغّر « ذا » اشتباه مى‌شود.

خاتمه مبحث تصغير

در بين اسماء غر متمكّن (مبنى) افعل تعجّب را بطور شاذّ و نادر نيز مصغّر كرده و مثلا در تصغير « ما احسنه» گفته‌اند: ما أحيسنه.

و همچنين مركّبى كه تركيبش از نوع تركيب مزجى است مصغّر كرده‌اند و شرح آن قبلا گذشت.

متن: «٨٥٥»

تجزيه و تركيب‌

ياء: مفعول مقدّم براى « زادوا ».

كاف: حرف جرّ.

يا: مجرور به « كاف » ، متعلّق به « استقرّ » ، خبر براى مبتداء محذوف، مضاف.