المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٧٩ - حكم«كاين» و«كذا»
مثال دوّم نظير: من كم كتاب نقلت (از چند كتاب نقل نمودى).
شاهد در « من » است كه متعلّق به « نقلت » بوده و معذلك برسر كم درآمده ولى بايد توجّه داشت كه « كايّن » واجد چنين حظّ و بهرهاى نبوده و طبق گفته مصنّف در شرح كافيه اين معنا در « كايّن جايز نيست.
قوله: مبهم الجنس و المقدار: مقصود اينست كه معدو عدد از نظر جنس و مقدار مبهم است.
قوله: و كايّن من دابّة الخ: آيه (٦٠) از سوره عنكبوت.
متن: «٧٥٠»
|
إحك بأىّ ما لمنكور سئل |
عنه بها فى الوقف أو حين تصل |
تجزيه و تركيب
احك: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، ناقص يائى، متعدّى، معلوم، ضمير مستتر در آن فاعلش مىباشد.
باء: حرف جرّ.
اىّ: مجرور به « باء » ، متعلّق به « احك ».
ما: موصوله، مفعول براى « احك ».
لمنكور: جارّ و مجرور، متعلّق به « ثابت » صله و عائد براى « ما » ، موصوف.
سئل: فعل ماضى، مفردد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مجرّد، از باب منع، يمنع، متعدى.
عنه: جارّ و مجرور، متعلّق به « سئل ».
بها: جارّ و مجرور، متعلّق به « سئل ».
فى: حرف جرّ.
الوقف: مجرور به « فى » ، متعلّق به « احك ».
او: حرف عطف.
حين: اسم، ظرف زمان مضاف.
تصل: فعل مضارع، مضاف اليه براى « حين ».