المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٥١ - حكم تميز اسماء عدد از حيث اعراب و افراد و جمع

عشر: مجرور به « باء » ، متعلّق به « صل ».

مركّبا: به صيغه اسم فاعل، حال است از فاعل در « صل ».

قاصد: حال است از فاعل در « صل » ، مضاف.

معدود: مضاف اليه، موصوف.

ذكر: صفت براى « معدود ».

ترجمه:

كلمه « احد » را ذكر نما و آنرا به لفظ « عشر » وصل كرده در حالى كه آندو را با هم تركيب مى‌كنى و از آن معدود مذكّر را قصد دارى.

متن: «٧٣٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

قبل: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

لدى: مضاف.

التأنيث: مضاف اليه.

احد عشرة: مفعول براى « قل ».

واو: استينافيّه.

الشين: اسم، معرّف بالف و لام، مبتداء و خبرش « رووا » است كه حذف شده.

فيها: جارّ و مجرور، متعلّق به « رووا » محذوف.

عن تميم: جارّ و مجرور، متعلّق به « رووا » محذوف.

كسره: مضاف و مضاف اليه، مفعول براى « رووا ».

ترجمه:

و در وقتى كه معدود مؤنّث باشد بگو: احدى عشرة.

و ادباء از بنى تميم نقل كرده‌اند كه « شين » در « عشرة » مكسور است.

متن: «٧٣١»