المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٤٤ - شروط باب اخبار به«الذى»

منفصل آورده‌ايم و « الزيدان » خبر براى الف و لام مى‌باشد.

و اگر خواستيم از « العمروين » اخبار كنيم مى‌گوئيم:

المبلّغ انا من الزيدين اليهم رسالة العمرون (آن كسانى كه من از طرف دو زيد به سويشان نامه فرستاده‌ام عبارتند از عمروها).

الف و لام، موصوله و مبتداء است و « العمرون » خبرش بوده و « مبلغ » صله موصول محسوب شده و چون ضميرى را رفع داده كه بالف و لام راجع نيست بارز و منفصل آورده شده و اگر بخواهيم از « رساله » اخبار نمائيم مى‌گوئيم.

المبلّغها انا من الزيدين الى العمروين رسالة (آن چيزى كه من رساننده آن بودم از جانب دو زيد به سوى دو عمرو عبارت بود از نامه).

متن: «٧٢٦»

تجزيه و تركيب‌

ثلاثة: مفعول مقدّم براى « قل ».

بالتاء: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » حال است براى « ثلاثة ».

قل: فعل و فاعل.

لام: حرف جرّ بمعناى « مع ».

العشرة: مجرور به « لام » ، متعلّق به « قل ».

فى: حرف جرّ.

عدّ: اسم، مصدر، مجرور به « فى » ، متعلّق به « قل » ، مضاف.

ما: موصوله، مضاف اليه.

آحاده: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

مذكّره: خبر و جمله مبتداء و خبر صله و عائد است براى « ما ».

ترجمه:

در مقام شمردن معدودى كه آحادش مذكّر است قاعده اينست كه اعداد را از سه تا ده بايد با تاء آورد.