المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٤٠ - شروط باب اخبار به«الذى»

تقدّما: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، الفش الحاقى است، خبر براى « يكون ».

ترجمه:

و اعراب اخبار نموده‌اند بواسطه « ال » از جزء جمله‌اى كه فعل در آن مقدّم آورده شده است.

متن: «٧٢٤»

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط، عامل جزم، مبنى.

صحّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب، ضرب، يضرب، مضاعف همچون فرّ، يفرّ فعل شرط و جواب آن به قرينه بيت قبل محذوف است.

صوغ: اسم، مصدر، مضاف، فاعل براى « صحّ ».

صلة: مضاف اليه.

منه: جارّ و مجرور، متعلّق به « صوغ ».

لام: حرف جرّ.

ال: مجرور به « لام » ، متعلّق به « صوغ ».

كاف: حرف جرّ.

صوغ: مجرور بكاف، متعلّق به « استقرّ » صفت براى مصدر محذوف، مضاف.

واق: اسم فاعل، مضاف اليه.

من: حرف جرّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مى‌باشد.

وقى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، لفيف مفروق. ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، متعدّى، معلوم.

اللّه: فاعل براى « وقى ».

البطل: مفعول براى « وقى ».

ترجمه:

مشروط باينكه صحيح باشد از آن فعل صله براى « الف و لام» ساخته شود همچون صحيح بودن « واق » كه از « وقى اللّه البطل» ساخته شده است.