المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٦٢ - مبحث ابدال
من: حرف جرّ.
كلمة: مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ، حال از « همزين ».
ان: حرف شرط.
يسكن: فعل مضارع، فعل شرط، مجزوم به « ان ».
كاف: حرف جرّ.
اثر: مجرور به « كاف » ، متعلّق باستقرّ، خبر براى مبتداء محذوف.
واو: عاطفه.
اوتمن: معطوف به « آثر ».
ترجمه:
همزه دوّم را به حرف مدّ بدل نما مشروط به اينكه ساكن باشد مانند: آثر و اوتمن.
متن: «٩٥٠»
|
إن يفتح اثر ضمّ او فتح قلب |
واوا و ياء إثر كسر ينقلب |
تجزيه و تركيب
ان: حرف شرط.
يفتح: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول و ضمير نائب فاعلى به همزه دوّم راجع است.
اثر: مفعول فيه، متعلّق به « يفتح » مضاف.
ضمّ: مضاف اليه.
او: عاطفه.
فتح: معطوف به « ضمّ ».
قلب: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، جواب براى « ان » و ضمير نائب فاعلى در آن به « ثانى الهمزتين» راجع است.
واوا: مفعول دوّم براى « قلب ».
واو: عاطفه.
ياءا: مفعول مقدّم براى « ينقلب ».
اثر: ظرف، متعلّق به « ينقلب » ، مضاف.