المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٣٥ - استدلال برخى از ادباء جهت اصلى بودن«ضمن» و رد شارح

با: حرف جرّ.

غير: مجرور به « باء » ، مضاف.

مين: مضاف اليه.

ترجمه:

الفى كه همراه بيش از دو حرف اصلى آمده باشد بدون ترديد زائد است.

متن: «٩٣١»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

الياء: مبتداء.

كذا: جارّ و مجرور، خبر.

واو: عاطفه.

الواو: معطوف به « الياء ».

ان: حرف شرط.

لم: حرف جازمه.

يقعا: فعل مضارع، مجزوم به « لم » ، فعل شرط.

كاف: حرف جرّ و مجرورش « وقوعهما » است كه حذف شده و به جاى آن « ما » را عوض آورده و ضمير متّصل به آن را منفصل قرار داده‌ايم.

فى: حرف جرّ.

يؤيؤ: مجرور به « فى » ، متعلّق به « وقوعهما » محذوف.

واو: عاطفه.

وعوعا: معطوف به « يؤيؤ ».

ترجمه:

يا و واو نيز همين طور هستند مشروط باينكه واقع نشده باشند همچون وقوع در يؤيؤ و وعوع.

شرح عربى:

( و ضاعف اللّام) فى الميزان (إذا أصل) بعد ثلاثة (بقى كراء جعفر) فقل وزنه فعلل (و قاف فستق) فقل وزنه فعلل.