المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٣٤ - استدلال برخى از ادباء جهت اصلى بودن«ضمن» و رد شارح

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

احكم: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

باء: حرف جرّ.

تاصيل: مجرور به « باء » ، متعلّق به « احكم » ، مضاف.

حروف: مضاف اليه، مضاف.

سمسم: مضاف اليه.

واو: عاطفه.

نحوه: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « سمسم ».

واو: عاطفه.

الخلف: مبتداء و خبرش « ثابت » است كه محذوف مى‌باشد.

فى: حرف جرّ.

كلملم: مجرور به « فى » ، متعلّق به « ثابت » مقدّر.

ترجمه:

حكم كن به اصلى بودن تمام حروف « سمسم » و كلمه‌اى كه نظير آن است و در لملم اختلاف مى‌باشد.

متن: «٩٣٠»

تجزيه و تركيب‌

فاء: عاطفه.

الف: مبتداء.

اكثر: اسم تفضيل، مفعول مقدّم براى « صاحب ».

من: حرف جرّ.

اصلين: مجرور به « من » ، متعلّق به « اكثر ».

صاحب: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب مفاعله، صفت براى « الف » و ضمير فاعلى در آن به الف راجع است.

زائد: اسم فاعل، خبر است براى « الف ».