المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٢٨ - ادات تحضيض و شرح آنها

قوله: لو ما تأتينا بالملائكة: آيه (٧) از سوره حجر.

قوله: و لو لا اذ سمعتموه قلتم: آيه (١٦) از سوره نور.

متن: «٧١٧»

تجزيه و تركيب‌

ما: موصوله، مبتداء.

قيل: فعل ماضى، مجهول، صله و عائد براى « ما ».

اخبر: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، مقول براى « قيل ».

باء: حرف جرّ.

الّذى: موصول، مجرور به « باء » ، متعلّق به « اخبر ».

خبر: خبر است براى « ما قيل».

عن: حرف جرّ.

الّذى: موصول، مجرور به « عن » ، متعلّق به « خبر ».

مبتداء: حال است از ضمير مستتر در « استقرّ ».

قبل: اسم، ظرف، مبنى برضمّ، متعلّق به « استقرّ ».

استقرّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب استفعال، صفت براى « الذى ».

ترجمه: آنچه درباره‌اش گفته مى‌شود: له الذى از آن خبر بده، خبر است از « الذى » كه مبتداء بوده و قبلا ذكر شده است.

متن: «٧١٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ما: موصوله، و صله‌اش « يكون » است كه حذف شده، مبتداء.