المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٩٥ - فصل مبحث عوامل جزم

شرطا: مفعول دوّم براى « جعل ».

لام: حرف جرّ.

ان: مجرور به « لام » ، متعلّق به « جعل ».

او: عاطفه.

غيرها: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « ان ».

لم ينجعل: فعل مضارع مجزوم، جواب براى « لو جعل ... »

ترجمه:

جواب را با فاء بياور بطور حتم و قطع در صورتى كه اگر آنرا شرط براى « ان » يا غير آن قرار دهى قبول اين معنا را نكند.

متن: «٧٠٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

تخلف: فعل مضارع، مفرد، مؤنّث، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب نصر، ينصر، متعدّى، معلوم.

الفاء: مفعول مقدّم.

اذ: مضاف، فاعل براى « تخلف ».

المفاجاة: مضاف اليه.

كاف: حرف جرّ و مجرور آن « قولك » است كه حذف شده.

ان: حرف شرط.

تجد: فعل شرط.

اذا: بجاى فاء جزائيّه قرار گرفته.

لنا: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.

مكافاة: مبتداء مؤخّر و جمله « اذا لنا مكافاة» جواب است براى « ان تجد».

ترجمه:

اذاء فجائيّه بجاى « فاء » قرار مى‌گيرد مانند: ان تجد اذا لنا مكافاة.