احتمال داده شده كه مير حسين هروى است، و نسخه‌اى كه گويا مربوط به قرن ششم است. اين اثر، شامل كتاب الحجة يعنى باب چهارم اصول كافى، در ٧٨ باب است و ١٠٤١ حديث و تا مبحث غيبت را در بر مى‌گيرد. اين اثر، ٢٩٥ برگ ١٨ سطرى دارد و در كتاب خانه مجلس به شماره ٢٠٣٧ نگه‌دارى مى‌شود.

سعيد نفيسى، فهرست نگار كتابخانه مجلس شوراى ملى، پس از نام بردن از چند حسين و حسينى به عنوان مترجمان احتمالى كتاب، و رد آنها، مير حسين هروى را ترجيح مى‌دهد و دليل خود را بر اين ترجيح، نزديكى سبك نگارش كتاب به سبك قرن ششم هجرى مى‌داند.[١]

٢. توضيح الكافي، شرح و ترجمه‌اى است از كتاب الايمان و الكفر الكافى در ٧٧ برگ از محمد قاسم بن محمد رضا شريف، زنده در قرن دوازدهم كه در جمادى الاولى ١١١٨ نگاشته شده است. يك نسخه از اين كتاب به شماره ٥٢٩ در گنجينه نسخ خطى كتاب خانه آيت اللَّه مرعشى-/ طاب ثراه-/ نگه‌دارى مى‌شود.[٢]

اين ترجمه، به درخواست شاه سلطان حسين صفوى (١١٠٥-/ ١١٣٥ ه) به انجام رسيده است.

سلطان حسين صفوى ... اين مجرم ضعيف، ابن محمد رضا را شرح احاديث ايمان و كفر كتاب كافى به لغت فارسى، مأمور و انعكاس پرتو مهر الطاف خويش را بر مزرع اميد اين ذره بى‌مقدار منظور داشت.[٣]

مترجم، ابتدا حديث را نقل، سپس ترجمه و آن‌گاه آن را شرح كرده و در شرح، بيشتر به جنبه‌هاى عقيدتى و فلسفى توجه داشته است. اين ترجمه و شرح، كتاب الايمان و الكفر تا باب اذا أراد اللَّه بخلق المؤمن را در بر مى‌گيرد.

نسخه ديگرى از اين اثر در كتاب‌خانه ملى فارس در شيراز نگه‌دارى مى‌شود.[٤]

٣. ترجمه اصول كافى، از عباس بن احمد خوانسارى (زنده به ١٢٩٦ ه) در ٢١١

[١]. فهرست كتابخانه مجلس شوراى ملى، ج ٦، ص ٣٤، سعيد نفيسى، ١٣٤٤.

[٢]. فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه عمومى آيت اللَّه نجفى مرعشى، ج ٢، ص ١٣٥ و ١٣٦، سيد احمد حسينى، چاپ دوم، بى تا.

[٣]. همان ص ٤، مقدمه.

[٤]. فهرست ملى فارس، ج ١، ص ٢٠٢، ش ٢٢٨.