موسى عليه السلام كه گفت: به آن حضرت عرض كردم كه: آيا هر چيزى در كتاب خدا و سنت پيغمبرش صلى الله عليه و آله موجود است، يا شما در آن براى خود سخن مى‌گوييد؟ فرمود كه: «هر چيزى در كتاب خدا و پيغمبرش صلى الله عليه و آله موجود است». باب در بيان وجه اختلاف كه در حديث است‌

٢١. باب در بيان وجه اختلاف كه در حديث است‌

١٩٣/ ١. على بن ابراهيم بن هاشم، از پدرش، از حمّاد بن عيسى، از ابراهيم بن عمر يمانى، از ابان بن ابى عيّاش، از سليمان بن قيس هلالى روايت كرده كه گفت: به امير المؤمنين عليه السلام عرض كردم كه: من شنيدم از سلمان و مقداد و ابوذر چيزى از تفسير قرآن و احاديثى چند را كه از پيغمبر روايت كردند غير از آنچه در دست مردم است، بعد از آن، از تو شنيدم كه تصديق فرمودى آنچه را كه من از ايشان شنيده بودم و از تفسير قرآن و احاديثى كه از پيغمبر مروى است بسيار چيزها در دست مردم ديدم كه شما با ايشان در آنها مخالفت داريد. و چنان مى‌دانيد كه همه آنها باطل است. آيا مردم را چنين مى‌دانى كه از روى عمد بر رسول خدا صلى الله عليه و آله دروغ مى‌گويند و قرآن را به رأى خود تفسير مى‌كنند؟

سليم مى‌گويد كه: آن حضرت رو به من كرد و فرمود: «سؤال كردى، پس جواب آن را بفهم. به درستى كه حق و باطل و راست و دروغ، و ناسخ و منسوخ، و عام و خاص، و محكم ومتشابه، و آنچه درست حفظ شده و آنچه غلط واقع شده، همه در دست مردم هست. و در زمان رسول خدا، آن قدر بر آن حضرت دروغ گفتند كه خود بر خاست و خطبه خواند و فرمود كه: اى گروه مردم، دروغ‌گويان كه بر من دروغ مى‌گويند، بسيار شده‌اند، پس هر كه بر من دروغ گويد از روى عمد، جاى خويش را در جهنم آماده داند.

بعد از وفات آن حضرت نيز بر او دروغ بستند، و جز اين نيست كه از چهار كس حديث به شما رسيده كه پنجم ندارند: يكى منافقى كه اظهار ايمان مى‌كند و اسلام را به خود مى‌بندد و پروا نمى‌كند از اين‌كه عمداً دروغ بر رسول خدا صلى الله عليه و آله بگويد و بر خويش تنگ نمى‌گيرد. پس اگر مردم، مى‌دانستند كه او منافق و دروغ‌گوست از او قبول نمى‌كردند، و او را تصديق نمى‌نمودند، وليكن مردم، گفتند كه اين مرد با رسول خدا صلى الله عليه و آله مصاحبت نموده و آن حضرت را ديده و از او شنيده و ايشان از حال او خبر نداشتند. و خدا پيغمبران را از حال منافقان خبر داده به آنچه او را خبر داده و ايشان را وصف فرموده به آنچه وصف فرموده (كه: زبان از بيان‌