تحفة الأولياء (ترجمه اصول کافي) - الأردکاني، محمد علي - الصفحة ٣٩٩
حركت قسرى و جبرى باشد)، يا چيزى كه به واسطه آن متحرك شود (اگر حركت، حركت ارادى و طبعى باشد). پس هر كه اين گمانها به خداى تعالى مىبرد، هلاك مىشود.
پس بپرهيزيد در باب صفات خدا از اينكه بايستيد بر حد و اندازهاى كه از براى او قرار مىدهيد. آيا او را به اندازه در مىآوريد به نقصان، يا زيادتى، يا تحريك غير كه او را حركت دهد، يا خود حركت كند، يا به زوال و نيستى، يا فرود آمدن، يا برپا شدن، يا نشستن؟ و خداى تعالى جليل و عزيزتر است از وصف آنها كه او را وصف مىكنند، و از نعت آنها كه نعت او مىگويند، و از توهم آنها كه در باب او توهم مىنمايند «وَ تَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ* الَّذِي يَراكَ حِينَ تَقُومُ* وَ تَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ»[١]، يعنى: و توكل نما بر خداوند غالب مهربانى كه تو را مىبيند در هنگامى كه بر مىخيزى، و مىبيند كه گرديدن تو را در ميان نماز گزارندگان» (يا در صلب خدا پرستان).
٣٢٩/ ٢. از او روايت است و آن را مرفوع ساخته، از حسن بن راشد، از يعقوب بن جعفر، از امام موسى كاظم عليه السلام كه آن حضرت فرمود: «نمىگويم كه خدا قائم است (به معنى متعارف كه ايستادن بر ساق پا باشد، تا لازم آيد) كه او را از مكانى كه دارد، زائل كرده باشم (يا آن جناب را از مرتبه و درجه الوهيت انداخته باشم)، و او را وصف و اندازه نمىكنم به مكانى كه در آن قرار و استقرار داشته باشد، و نه به اينكه متحرك مىشود در چيزى از اركان و جوارح (چون ذات و چشم و دست و امثال آن، يا اعضاى باطن و ظاهر)، و نه به لفظى كه از شكاف دهان بيرون آمده باشد، وليكن مىگويم چنانچه خداى تبارك و تعالى فرموده است كه: «كُنْ فَيَكُونُ»[٢]، يعنى: «باش! پس مىباشد»، به مشيت و خواست او، بى آنكه در نفس ترددى به هم رسد، در حالتى كه پناه نيازمندان و تنها است، و احتياج ندارد به شريكى كه ملك و مملكت او را به خاطرش آورد، و نه آنكه درهاى علم خود را از برايش بگشايد».
٣٣٠/ ٣. و از او (يعنى كلينى، رضى اللَّه. اگر اين سخن از شاگردهاى او باشد و اگر نه، بايد ما بعد آن، بدل يا بيان باشد، يعنى:) از محمد بن ابى عبداللَّه، از محمد بن اسماعيل، از داود بن عبداللَّه، از عمرو بن محمد، از عيسى بن يونس كه روايت است گفت: ابن ابى العوجاء به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كرد در بعضى از آنچه به آن حضرت در آن گفت شنود
[١]. شعرا، ٢١٧- ٢١٩.
[٢]. بقره، ١١٧.