بسيار است. پس سرِ آن فروتنى است، و چشمش بيزارى از حسد، و گوشش فهميدن، و زبانش راست‌گويى، و حافظه‌اش تفحص و جستجو، و دلش نيكى نيت، و عقلش شناختن چيزها و كارها، و دستش رحمت و دل‌نرمى، و پايش ديدن علما، و همتش سلامتى مردم از صاحبش، و حكمتش پرهيزگارى، و قرارگاهش نجات، و لشكركشش دورى از بدى‌ها، و حيوان سواريش نگاه‌داشتن عهد، و حربه‌اش نرمى سخن، و شمشيرش رضا و خشنودى، و كمانش مدارا با دشمنان، و لشكرش گفت‌وگوى با علما (كه با ايشان بگويد و بشنود)، و مالش ادب، و ذخيره‌اش دورى و پرهيز كردن از گناهان، و توشه‌اش نيكى، و آرامگاهش مصالحه و ترك دشمنى، و رهبرش هدايت، و يارش دوستى نيكان است».

١٣٠/ ٣. محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از احمد بن محمد بن ابى نصر، از حمّاد بن عثمان، ازامام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود: «رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: علم، خوب وزيرى است از براى ايمان، و حلم، خوب وزيرى است از براى علم، و مدارا، خوب وزيرى است از براى حلم، و صبر، خوب وزيرى است از براى مدارا» (در بعضى از نسخه‌ها، به جاى صبر، عبرت است. و معنى آن، پند گرفتن است).

١٣١/ ٤. على بن محمد، از سهل بن زياد، از جعفر بن محمد اشعرى، از عبداللَّه بن ميمون قدّاح، از امام جعفر صادق عليه السلام، از پدرانش عليهم السلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود كه:

«مردى به خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد كه: يا رسول اللَّه، چيست كه باعث حصول علم مى‌شود؟ فرمود: خاموشى. عرض كرد كه: بعد از آن چيست؟ فرمود كه: گوش دادن و شنيدن. عرض كرد كه: بعد از آن چيست؟ فرمود كه: حفظ و ضبط كردن. عرض كرد كه: بعد از آن چيست؟ فرمود كه: عمل كردن به آن. عرض كرد كه: بعد از آن چيست يا رسول اللَّه؟ فرمود كه: آشكار كردن و پراكنده نمودن آن ميان مردمان».

١٣٢/ ٥. على بن ابراهيم، روايت كرده و آن را مرفوع ساخته به سوى امام جعفر صادق عليه السلام كه آن حضرت فرمود: «طلب كنندگان علم، سه قسم‌اند. پس ايشان را به ذات و صفات ايشان بشناسيم: يك قسم آن را طلب مى‌كند از براى استخفاف و استهزا كه لازم جهل است، تا آن‌كه با غير خود جدال كند. و قسم ديگر، آن‌كه آن را مى‌طلبد از براى گردن‌كشى كردن و زيادتى جستن و فريب دادن. و قسم ديگر، آن را مى‌طلبد از براى دانش و عمل كردن (در بعضى نسخه‌ها به جاى عمل، عقل، واقع شده و بنا بر اين نسخه، مراد آن است كه طلب كردن از