دشوارى بالا رفتند كه پاى‌هاى ايشان در آن به جايى بند نمى‌شود، و از آن به جانب نشيب مى‌لغزد. و قصد كردند كه امام را نصب كنند به واسطه عقل‌هاى حيرانِ نابودِ تباه كه هيچ منفعت در آنها نبود و در مرتبه خود نيز ناتمام بودند، و بر رأى‌هايى كه ايشان را گمراه نمود.

پس نيفزودند چيزى را مگر دورى از امام. «قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ»[١]، يعنى: «خدا ايشان را بكشد (و هلاك گرداند ايشان را و ايشان را لعنت كند و رسواى دنيا و آخرت گرداند) چگونه برگردانيده مى‌شوند از راه حق» (با وجود كثرت دلائل هاديه).

و هر آينه به تحقيق كه كار دشوارى را قصد كردند و دروغ بزرگى گفتند، و گمراه شدند؛ گمراهى دورى كه به راه رسيدن ايشان مشكل باشد. و در سرگردانى افتادند؛ زيرا كه امام را از روى بينايى وا گذاشتند. «وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ كانُوا مُسْتَبْصِرِينَ»[٢]، يعنى: «و شيطان بياراست از براى ايشان كردارهاى ايشان را، پس باز داشت ايشان را از راه حق و حال آن‌كه بينايان بودند». و از اختيار و مختار خدا و اختيار رسول صلى الله عليه و آله گردانيدند، و به سوى اختيار خويش رو آوردند، و قرآن ايشان را آواز مى‌كند كه: «وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحانَ اللَّهِ وَ تَعالى‌ عَمَّا يُشْرِكُونَ»[٣]، يعنى: «و پروردگار تو مى‌آفريند هر چه را كه مى‌خواهد و بر مى‌گزيند (يعنى از براى امامت)، هر كه را كه مى‌خواهد. نيست و نباشد ايشان را اختيار آن». «سُبْحانَهُ وَ تَعالى‌ عَمَّا يُشْرِكُونَ»؛ «منزه و پاك مى‌شمارم خدا را از آن‌كه او را شريك و منازعى در خلق به هم رسد» (و از آن‌كه در بالاى اختيارى او اختيارى باشد. يا كسى بر او جرأت نمايد اختيار كردن آنچه آن جناب اختيار آن نفرموده، و بلندمرتبه و برتر است از مشاركت آنچه با او شريك مى‌سازند، يا از اشراك مشركان).

و خداى عزّوجلّ فرموده است كه: «وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ»[٤] (تا آخر آيه). «كه نيست و نباشد (يعنى: نسزد و نرسد) هيچ مرد مؤمن و نه هيچ زن مؤمنه را چون حكم كنند خدا و رسول او (كه محمد است صلى الله عليه و آله) كارى را آن‌كه اختيار از براى ايشان بوده باشد از كار خويش (بلكه بايد كه خود را تابع خدا و رسول صلى الله عليه و آله سازند). و هر كه نافرمانى كند خدا و رسول او را، پس به حقيقت كه گمراه شده؛ گمراهى هويدا».

[١]. توبه، ٣٠.

[٢]. عنكبوت، ٣٨.

[٣]. قصص، ٦٨.

[٤]. احزاب، ٣٦.