باشد و همه چيزها از براى او برابر است از روى علم و قدرت و پادشاهى و احاطت» (و در اين، تنبيه است كه خدا را مكانى نيست؛ چه اگر مكانى مى‌بود، همه مكان‌ها در بر او برابر نبود).

و از او-/ يعنى از على بن محمد-/ از محمد بن جعفر كوفى، از محمد بن عيسى مثل اين روايت است.

در بيان فرموده خداى تعالى: «ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى‌ ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ»[١].

٣٣٢/ ٥. از او- يعنى از كلينى رضى الله عنه- [از] چند نفر از اصحاب ما، از احمد بن محمد بن خالد، از يعقوب بن يزيد، از ابن ابى عُمير، از ابن اذينه، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است در فرموده خداى تعالى: «ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى‌ ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ»[٢]، يعنى: «نمى‌باشد و واقع نمى‌شود از راز گفتن سه كس، مگر اين‌كه خدا چهارم ايشان است، و نه راز گفتن پنج كس، مگر آن‌كه او ششم ايشان است»، (و نه پست‌تر و كم‌تر از اين‌كه دو باشد، يا چهار، و نه بيشتر از اين‌كه شش است تا آنچه نهايت ندارد، مگر آن‌كه او با ايشان است، در هر جا كه باشند؛ از اقطار آسمان‌ها و نواحى زمين).

كه حضرت فرمود: «خدا يكى است و يگانه (كه شريك و نظير ندارد) واحدي الذات است (كه جزء مادى و صورى ندارد؛ نه در ذهن و نه در خارج) و از خلق خود جدا است (كه در ميانه او و ايشان مباينت است) و به همين، خويش را وصف نموده (چه در بسيارى از مواضع قرآن فرموده كه: چيزى مانند او نيست)، و خدا به هر چيز احاطه دارد، و به طور اطلاع بر وجه استعلا و احاطه و قدرت: «لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ وَ لا أَصْغَرُ مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْبَرُ»[٣]، يعنى: «دور شود و پوشيده نگردد از او هم سنگ مورچه خُرد، يا به وزن ذره‌اى از ذرات هوا در آسمان‌ها، و نه در زمين، و نه خُردتر از آن، و نه بزرگ‌تر از اين»، وليكن به طور احاطه و علم (يعنى: علم آن جناب رفيق آنها است و محيط و مطلع بر ايشان)، نه به اعتبار و ذات مقدس؛ زيرا كه مكان‌ها به اندازه در مى‌آيند، و حدود چهارگانه گرداگرد آن را فرا مى‌گيرد».

(و مراد از حدود چهارگانه، جهات شش‌گانه است كه عبارت است از بالا و زير و راست‌

[١]. مجادله، ٧.

[٢]. مجادله، ٧.

[٣]. سبأ، ٣.