٤٠٨/ ٨. محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن حسن زَعلان، از ابوطالب قمّى، از مردى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت: به آن حضرت عرض كردم كه: آيا خدا بندگان خويش را بر گناهان جبر فرموده؟ فرمود: «نه». عرض كردم كه: پس امر را به ايشان تفويض كرده؟ فرمود: «نه». عرض كردم كه: پس چه وضع است و كيفيت امر چيست؟

فرمود: «امر دقيق و باريكى است از جانب پروردگار تو در ميان اين و آن».

٤٠٩/ ٩. على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس بن عبدالرحمان، از چندين نفر از امام محمد باقر و امام جعفر صادق عليهما السلام روايت كرده است كه فرمودند: «خدا به خلق خود از آن مهربان‌تر است كه ايشان را جبر كند بر گناهان، بعد از آن ايشان را بر آنها عذاب كند. و خدا از اين عزيزتر و غالب‌تر است كه چيزى را اراده فرمايد و آن چيز موجود نشود». بعد از آن، از ايشان سؤال شد كه آيا ميان جبر و قَدَر منزله‌اى هست كه سوم باشد؟ فرمودند: «بلى، مرتبه‌اى است وسيع‌تر از مسافتى كه در ميان آسمان و زمين است».

٤١٠/ ١٠. على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس بن عبدالرحمان، از صالح بن سهل، از بعضى از اصحاب خويش، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت: سؤال شد از آن حضرت از جبر و قَدَر، فرمود: «نه جبر است، و نه قدر، وليكن در ميان اين دو، منزله‌اى است كه حق در آن است و آن منزله را نمى‌داند مگر عالم، يا آن‌كه عالم آن منزله را به او تعليم فرموده باشد» (و مراد از عالم در اينجا، معصوم است؛ چه هر عالمى آن را نمى‌داند مگر آن‌كس‌كه آن را از اخبار ايشان استفاده نموده باشد).

٤١١/ ١١. على بن ابراهيم، از محمد، از يونس، از چند نفر، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است و گفته است كه: مردى به خدمت آن حضرت عرض كرد كه: فداى تو گردم، آيا خدا بندگان خود را بر گناهان جبر فرموده؟ فرمود كه: «خدا از آن عادل‌تر است كه ايشان را بر گناهان جبر فرمايد، بعد از آن، ايشان را بر آنها عذاب كند». عرض كرد كه: فداى تو گردم، پس خدا امر را به ايشان واگذاشته؟ فرمود كه: «اگر امر را به ايشان واگذاشته بود، ايشان را به امر و نهى محصور و ممنوع نمى‌نمود و تكليف نمى‌فرمود». عرض كرد كه: فداى تو گردم، پس در ميانه اين دو منزله‌اى هست كه سوم باشد؟ حضرت فرمود: «بلى، وسيع‌تر از آنچه در ميان آسمان تا زمين است».

٤١٢/ ١٢. محمد بن ابى عبداللَّه و غير او، از سهل بن زياد، از احمد بن محمد بن ابى نصر