کشف الغمة ت و شرح زواره‌ای - اربلی، علی بن عیسی - الصفحة ٥٨٣ - در ذكر شهادت و مدت خلافت و ذكر عدد اولاد آن حضرت(ع)

و بيان وقت آن وقت سمت ذكر يافت، و هر گاه مبدء عمر آن حضرت مضبوط است كه طرف اول است، آخر عمرش مضبوط خواهد بود كه طرف ثانى است و اين مستلزم ظهور مقدار مدت عمر آن بزرگوار است، و بنقل صحيح ورود يافته كه ضربت زد آن حضرت را (ع) عبد الرحمن بن ملجم لعنه اللَّه در شب جمعه ليكن بعضى شب هفدهم رمضان گفته‌اند؛ و بعضى نوزدهم و بعضى بيست يكم، و بعضى بيست سوم، و رحلتش در شب يك شنبه بوده شب سيم ضربت، سال چهلم از هجرت، پس عمرش شصت و پنج سال بوده باشد، و بعضى شصت و سه سال گفته‌اند، و بعضى پنجاه و هشت سال؛ و بعضى پنجاه و هفت.

اما صحيح أقوال قول اولست، و مؤيد اين نقل معروفست كه او مى‌گويد كه: من شنيدم از أبى جعفر محمد بن على الرضا (ع) كه مى‌فرمود در وقت شهادت امير المؤمنين (ع) شصت و پنج ساله بوده، مدت عمر آن حضرت بر اين وجه است.

اما در تفصيل شهادت آن حضرت چنين منقول است كه چون آن حضرت از قتل خوارج فارغ شد و رجوع بكوفه نمود، پيش از آن عبد الرحمن بن ملجم بكوفه آمده خبر فتح بهلاك خوارج رسانيد بمردم آنجا در كوچهاى كوفه مى‌گذشت و خبر فتح مى‌داد ناگاه بدر خانه رسيده از آنجا جمعى از عورات بيرون آمدند؛ و در آن ميان زنى بود كه او را قطامه بنت أصبغ تميمى مى‌گفتند و او بغايت جميله بود، او را ديده بر او عاشق شد- و حديث ابن طلحه نزديك است بآنچه فخر خوارزمى ذكر كرده در شهادت آن حضرت (ع).

گفته كه در آن شب آن حضرت قصد بيرون آمدن كرد از خانه، چون بصحن خانه رسيد مرغ آبى‌