کشف الغمة ت و شرح زواره‌ای - اربلی، علی بن عیسی - الصفحة ٥٥٣ - فصل

و او متولى حروب او بود دائما و أبو احمد و پدرش متوكل و برادران او انحراف تمام داشتند نسبت بأهل بيت (ع) سيما موفق و متوكل، و حرب و جنگ او بصاحب زنج و اگر چه براى محافظت ملك نيز بود أما غرض اصلى و مقصود حقيقى از اتصال آن جنگ آن بود كه او اظهار كرده بود انتساب خود بأهل بيت، و ادعاى آن نموده بود كه علويست و اگر چه نسابها نسب او را تصحيح نكرده بودند و عمرى نسابه گويد كه او ادعاى سيادت كرده بود؛ و او را قريه بود از قريه رى كه آن را ورزنين ميگفتند، و دائم الاوقات بحرب او اشتغال داشت تا كار او بقتل رسيد؛ و امر لشكرش بهزيمت و تفرقه كشيد، و اقوى در استيصال او انتساب او بود بأهل البيت :.

و مآل كسى كه اين كتاب براى او جمع كرده‌اند اين بود.

فأما حال جامع او ياقوت حموى در كتاب معجب الادباى خود آورده كه مختصر آن اين است كه:

زبير بن بكار بن عبد اللَّه بن مصعب بن ثابت بن عبد اللَّه بن زبير بن العوام كه كنيت او أبو عبد اللَّه بود، علم بسيار و فهم عالى داشت و أعلم همه مردم بود باخبار و انساب قريش و بمآثر و اشعار ايشان، در حجاز متولد شده نشو و نما كرد؛ و مرد در مكه در ذى قعده، سال دويست و پنجاه و ششم در هشتاد و چهار سالگى.

و پدر او قاضى مكه بود، و بعد از پدر قضا آنجا بوى انتقال يافت، و چند دفعه ببغداد آمد، دفعه آخر در سال دويست و پنجاه و سوم بود، مردى بود كه بسيار مهارت داشت در شعر و فطنت‌