ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٥٣١ - ابن رباح ابن رباط
او از اجلّاى اصحاب احمد بن حنبل بود، از سفيان بن عيينه و امام شافعى و ديگر همطبقههاى ايشان روايت كرده بلكه همعنان امام شافعى محسوب است. از خودش نقل است كه هفتاد هزار حديث در حفظ داشته و يكصد هزار هم تحت مذاكره بوده و نيز گويد هيچ اتّفاق نيفتاده كه چيزى از مسموعاتم را حفظ نكرده و يا از محفوظات خود را فراموش كرده باشم. در تاريخ بغداد نيز گويد كه ابن راهويه در علم، از اعلام دين و جامع فقه و حديث و حفظ و صدق و زهد و ورع بوده است.
بالجملة ابن راهويه يكى از موثقين مشايخ حديث و از كسانى ميباشد كه حديث مبارك سلسلة الذّهب (لا اله الّا اللّه حصنى الخ) را در شهر نيشابور از زبان مبارك حضرت رضا ع استماع نموده و ثبت اوراق و دفاتر كردهاند، چنانچه صدوق ابن بابويه در كتاب عيون اخبار الرضا بچند واسطه از ايشان روايت نموده است و شرح قضيه و كثرت حاضرين استماع آن حديث و حاضر كردن چندين هزار دوات براى ثبت و ضبط آن و ديگر مزاياى قضيه را در كتب مربوطه نگارش دادهاند. در كشف الغمّه نيز بعد از آنكه اصل حديث شريف را با سندى ديگر روايت كرده از شيخ ابو القاسم قشيرى نقل نموده است كه چون اين حديث شريف با اين سند، مسموع يكى از امراى سامانيّه گرديد آن را با طلا نوشته و وصيّت نمود كه با جسدش دفن نمايند. از تأليفات ابن راهويه، تفسير قرآن و كتاب السنن در فقه و كتاب المسند در حديث ميباشد. وفات او در دويست و سى و هشتم يا هفتم هجرت وقوع يافت. ابن خلّكان گويد: راهويه بسكون ه و فتح واو، لقب ابراهيم پدر اسحق صاحب ترجمه است كه ولادتش در طريق مكّه بوده است و بزبان فارسى راه بمعنى طريق و ويه نيز بمعنى وجد (بصيغه ماضى مجهول) ميباشد (يعنى يافته شده).
(كف و ص ٦٨ ج ١ كا و ١٠٠ ت و ٤٧٩ ج ١ مه و ٥٩ هب و ٣٢١ ف و غيره)
ابن رباح ابن رباط
در اصطلاح رجالى اولى احمد بن رباح و اسمعيل بن رباح، دويمى هريك از اسحق و حسن و حسين و عبد اللّه و على و يونس، اولاد رباط است.