ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٩٤ - ابن الانبارى- عبد الرحمن
يكى ديگر در نحو تأليف داده و در سال چهار صد و هشتاد و ششم هجرت درگذشت.
(ص ٤٥ ج ٤ جم)
ابن الانبارى اول ابن الانبارى ثانى
اولى محمد بن قاسم، دويمى عبد الرحمن بن محمد و هردو ذيلا بعنوان ابن الانبارى مذكور هستند.
ابن الانبارى- عبد الرحمن
- بن محمد بن ابى الوفاء محمد انبارى، معروف به ابن الانبارى، ملقّب به كمال الدين، مكنّى به ابو البركات، (گاهى خود او نيز مثل پدرش به انبارى موصوف و گاهى بجهت امتياز از ابن الانبارى محمد مذكور ذيل، بكلمه ثانى مقيد و بعبارت ابن الانبارى ثانى مذكور ميباشد) از اجلّاى ادبا و نحاة و فقها و علماى شافعيّه ميباشد كه در نحو و فقه و جدل و مناظره و بسيارى از علوم متداوله مبرّز بود، فقه شافعى را از سعيد بن رزاز، لغت و ادبيّات را از ابو منصور جواليقى و هبة اللّه ابن الشجرى بحدّ كمال رسانيد تا آنكه مشار بالبنان و مرجع استفاده اكابر آن زمان شد، در مدرسه نظاميّه بغداد تدريس مينموده و درس او را ميمون و مبارك ميشمردند (كه هركه از وى درس مىخواند بمقامى عالى مىرسيد). علاوه بر مراتب علميّه بسيار عابد و زاهد و قانع و متّقى و با شهامت بود، از هيچكس چيزى قبول نمىنمود، با خوراكى كم و پوشاكى درشت امرار حيات ميكرد تا در آخر عمر انقطاع كلّى حاصل و در خانه خود منزوى شد و بتأليف و عبادت اشتغال ورزيد و از تأليفات او است:
١- اسرار العربية در نحو كه در ليدن با يك مقدمه آلمانى چاپ شده است ٢- اصول الفصول در صرف ٣- الانصاف فى مسائل الخلاف بين البصريين و الكوفيين در نحو و تمامى آن در ليدن و يك قسمت آن نيز در ويانه چاپ شده است ٤- بداية الهداية در فقه ٥- تاريخ انبار ٦- تفسير غريب المقامات الحريرية ٧- شرح ديوان المتنبى ٨- غريب اعراب القرآن ٩- ميزان العربية در نحو ١٠- نزهة الالباء فى طبقات الادباء كه در مصر چاپ سنگى شده است ١١- هداية الذاهب فى معرفة المذاهب و غير اينها كه بسيار است و از اشعار او است:
اذا ذكرتك كاد الشوق يقتلنى |
و ارقتنى احزان و اوجاع |
|
و صار كلى قلوبا فيك دامية |
للسقم فيها و للآلام اسراع |
|
فان نطقت فكلى فيك السنة |
و ان سمعت فكلى فيك اسماع |
|