ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٧٦ - ابو حنيفه- نعمان بن ثابت
(كه اسكاف بمعنى كفشگر است) بهرحال وى حكيم فقيه منشى و كمالات معقولى و منقولى را جامع بود، حكمت را از ابو نصر فارابى فراگرفت و سمت دبيرى نوح بن منصور هفتمين ملك سامانى (٣٦٥- ٣٨٧ ه ق- شسه- شفز) را داشت و در سال سيصد و هشتاد و ششم هجرى قمرى درگذشت و ظاهرا اسمش نيز همين ابو حنيفه بوده است.
(ص ٨٣ ج ١ مع و غيره)
ابو حنيفه مغربى- نعمان بن محمد
- همان ابو حنيفه شيعه مذكور فوق است.
ابو حنيفه- نعمان بن ثابت
- بن زوطى يا مرزبان يا كامگار يا طاوس يا ماه يا هرمرزد، بغدادىّ المسكن و المدفن، يزدجردىّ النسب، امام اعظم اللّقب و الشهرة، كوفىّ الولادة و النّشأة، خزّاز الحرفة، تيملىّ النسبة، ابو حنيفة الكنية. اولين ائمه اربعه فروعيّه اهل سنّت و جماعت ميباشد كه در باطن مذهب زيدى را داشت (چنانچه ذيلا اشاره خواهيم كرد) و از مشاهير و اكابر تابعين بود. بنابر مشهور فقط زمان انس بن مالك و عبد اللّه بن ابى اوفى و سهل بن سعد ساعدى و ابو الطفيل عامر بن وائله را از اصحاب كبار درك كرده و غير از اين چهار نفر زمان ديگر اصحاب را نديده است و از آن چهار نفر نيز حديثى روايت ننموده و با خودشان ملاقات نكرده است و يا بقول بعضى غير از چهار نفر مذكور جمعى ديگر از صحابه را نيز ديده و از همهشان روايت حديث نموده و بهرحال با گروه بسيارى از تابعين ملاقات و احاديث بسيارى از ايشان روايت مينمايد.
جد ابو حنيفه از اهل كابل طخارستان و از موالى بنى تيم اللّه بن ثعلبة بوده و همانا تيملى گفتن او و يا هريك از خانواده وى نيز بهمين جهت انتساب ولائى به تيم اللّه ميباشد.
نخست از كفّار و ملل بيگانه بوده تا در يكى از جنگهاى اسلامى اسير مسلمانان شد، اخيرا از قيد رقيت و بندگى خلاص و بدين مقدّس اسلامى مشرّف و پسرش ثابت پدر ابو حنيفه نيز در ايّام اسلام وى بوجود آمد و خود ابو حنيفه بسال هشتادم و يا هشتاد و دويم هجرت در كوفه متولد گرديد. چنانچه اشاره شد نسب او بيزدجرد بن شهريار آخرين