١- السنة موصل المعتقد الى الجنة و موافق نقل معتمد يك نسخه خطى آن در كتابخانه برلين موجود است ٢- العلل و الرجال و موافق نقل معتمد يك نسخه خطّى آن برقم ٣٣٨ در خزانه اياصوفياى استانبول موجود و اين جمله: (قرأنا هذا الكتاب على عبد اللّه بن احمد بن حنبل) در آن نسخه بخط ابو على محمد صواف تلميذ عبد اللّه بن احمد بن حنبل در سال سيصد و چهل و نهم هجرت نوشته شده است ٣- المسند كه بمسند امام احمد بن حنبل معروف و سى هزار حديث را حاوى و در قاهره چاپ شده است ٤- مناقب على بن ابيطالب ع.

ابن حنبل بقدم قرآن مجيد معتقد بود، بهمين جهت در سال دويست و بيستم هجرت در دربار معتصم هشتمين خليفه عباسى (٢١٨- ٢٢٧ ه ق- ريح- ركز) احضار شد، پس از اقامه ادله قاطعه، باعراض از آن عقيده و معتقد بحدوث و مخلوق بودن قرآن تكليفش كردند لكن او شديدا انكار كرده و در امتناع خود ميافزود تا آنكه مورد سياست خليفه شد و محكوم بتازيانه و زندان گرديد، از كثرت ضرب تازيانه بى‌هوش و بدنش پاره‌پاره شد، باز هم در امتناع از قبول آن تكليف و اصرار در عقيده اوّلى افزود، در تازيانه اوّلى بسم اللّه، در دويمى لا حول و لا قوة الا باللّه، در سيمى القرآن كلام اللّه غير مخلوق، در چهارمى‌ قُلْ لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا بر زبان ميآورد، پس در زندان كرده و مقيدش نمودند، مدتى در زندان بود چون نوبت خلافت به متوكل دهمين خليفه عباسى (٢٣٢- ٢٤٧ ه ق- رلب- رمز) رسيد از زندان خلاص و مورد اكرام و اعزاز شد تا در دوازدهم ربيع اول يا آخر سال دويست و چهل و يكم هجرى قمرى در بغداد وفات يافت و در مقبره باب الحرب كه بحرب بن عبد اللّه از اصحاب منصور دوانقى نسبت دارد مدفون گرديد. گويند (و العهدة عليهم) در تشييع جنازه او هشتاد يا هشتصد هزار مرد و شصت هزار زن حاضر بودند و بيست هزار تن از مجوس و يهود و نصارى هم از بركت آن جنازه مذهب مقدّس اسلامى را قبول كردند.

(كف و ص ١٦ ج ١ كا و ٥١ ت و ١٤١ ج ٢ ع و ٩٨ ج ١ فع و ٧٨٨ ج ١ س و ٥٥ هب و غيره)

ابن الحنفية- محمد

- بن امير المؤمنين علىّ بن ابيطالب ع كه نام والده ماجده‌اش خولة بنت جعفر بن قيس بن سلمة بن ثعلبة بن يربوع بن ثعلبة