از وزراى سلطان ملكشاه بن الب‌ارسلان سيّمين حكمران سلجوقيان ايرانى (٤٦٥- ٤٨٥ ه ق- تسه- تفه) مقبره‌اى عالى بر سر قبرش بنا نهاد و بعد از آن سلاطين عثمانى نيز كرارا در تعميرات و تزيينات آن افزوده‌اند. ناصر الدين شاه قاجار نيز در موقع تشرّف بزيارت عتبات در حدود صد هزار تومان آن روزى كه معادل چندين مليون امروزى ميشود در تزيينات آن صرف نموده است.

نگارنده گويد: ظنّ قوى ميرود كه آن‌همه حبس و تازيانه و آزار و اشكنجه ابو حنيفه كه بحسب ظاهر ببهانه ردّ قضاوت بوده در باطن بجهت تأييد مذهب زيدى بوده است و دور نيست كه تأديب نكردن ثورى كه او نيز ردّ قضاوت كرده و علاوه بر اينكه خودش ردّ كرده مصاحبت شريك نخعى را نيز محض بجهت قبول قضاوت ترك نموده مؤيّد اين مطلب باشد.

از تأليفات ابو حنيفه است:

١- الفقه الاكبر در كلام كه شروح بسيارى بر آن نوشته‌اند و در مصر چاپ و در لكناو و دهلى نيز با بعضى از شرحهايش چاپ شده است ٢- المسند كه به مسند امام اعظم و مسند ابو حنيفه معروف و در حديث است و از طرف بعضى از اكابر بابواب فقهيه مرتب و در لكناو چاپ شده است ٣- المقصود در علم صرف چنانچه بعضى بدو نسبت داده و در استانبول چاپ شده است. اما كيفيت خروج زيد بن على بن الحسين ع كه اشاره شد آيا بداعيه امامت بوده و يا باذن و اجازه امام باقر ع بوده است خارج از وضع ابن عجاله بوده و موكول بكتب مبسوطه مربوطه ميباشد.

(كف و ٢٨٤ ف و ٢٩٤ ج ٢ كا و ٧٦٣ ت و ٣٢٣ ج ١٣ تاريخ بغداد و ٤٩٣ ج ١ مه و ٤٣ ج ١ خه و ٤٣٨ هر و ١٣٨ ج ٢ ع و شرح نهج ابن ابى الحديد و كشاف و ٧١١ ج ١ س و غيره)

ابو حنيفه- نعمان بن محمد

- بعنوان ابو حنيفه شيعه نگارش داديم.

ابو حيان‌[١]

ابو حيان- اثير الدين محمد

- بن يوسف بن على بن حيّان اندلسى جيانى شافعى، محدّث مفسّر قارى اديب نحوى لغوى، شاعر ماهر رجالى‌

[١] ابو حيان- در اصطلاح ارباب تراجم، كنيه چندى از اكابر ميباشد كه بعضى از ايشان را تذكر ميدهد و ظاهر آن است كه در صورت نبودن قرينه مراد ابو حيان اثير الدين محمد بن يوسف است كه مذكور ميشود. اما ابو حيان مصطلح رجالى كه اغلب علماى رجال فقط بعنوان ابو حيان (بدون ذكر اسم و لقب) ذكر كرده و توثيقش نموده‌اند نامش مجهول و در جايى بنظر نيامد.