ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٩٧ - ابو دلامه- زند
ايشان از كتب تراجم و اخبار و سير مكشوف و با وجود اين حكيم بوده و فقيه، احاديث بسيار و بعضى از اقوال حكيمانه از عامر منقول و زنش ام الدرداء نيز از نسوان صالحه صحابيات بوده است.
(ص ٢١ ج ١ لر و ٧١٥ ج ١ س و ٥٨ ج ١ فع و ١٦ هب و غيره)
ابو دلامه- زند
- يا زبد بن جون، غلامى بوده حبشى سياهرنگ، از موالى بنى اسد از شعراى اوائل عهد خلافت عباسى، شاعر مخصوص اولين و دويمين و سيّمين ايشان سفاح و منصور و مهدى عباسى بود. بجهت لطافت اشعار و مهارت فوق العادة كه در اصول و آداب و وظائف نديم بودن داشته بانعامات بسيارى از ايشان نايل آمد و درعينحال بجهت ضعف عقيده مذهبى بمحرمات دينيّه مايل بود و نوادر و غرائب بسيارى از وى منقول است.
در روز وفات زن او كه دختر عموى منصور عباسى بوده خليفه نيز در تشييعجنازه و دفن وى حاضر و بيش از اندازه افسرده و متألم بود، در موقع دفن بابو دلامه كه نزديكى وى نشسته بوده گفت واى بر حال تو براى اين خانه تنگ و تاريك چه چيز تهيه كردهاى گفت دختر عموى خليفه را، پس منصور از كثرت خنده بر قفا افتاد و گفت مرا پيش مردم رسوا نمودى. از ابيات قصيدهايست كه در مرثيه ابو العباس سفاح گفته است:
ويلى عليك و ويل اهلى كلهم |
ويلا و عولا فى الحيوة طويلا |
|
فلتبكين لك السماء بعبرة |
و لتبكين لك الرجال عويلا |
|
مات الندى اذمت يا ابن محمد |
فجعلته لك فى التراب عديلا |
|