ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٦٤ - ابن ابى ليلى- محمد
ابن ابى فاخته
در اصطلاح رجالى ثوير است كه بعنوان ابو الجهم مذكور شده است.
ابن ابى الفوارس- عمر بن مظفر
- بعنوان ابن الوردى عمر خواهد آمد.
ابن ابى الكرام
در اصطلاح رجالى ابراهيم بن ابى الكرام جعفرى است.
ابن ابى ليلى- حماد بن ابى ليلى شاپور
- در باب اوّل بعنوان راويه مذكور شده است.
ابن ابى ليلى- عبد الرحمن
- بن ابى ليلى يسار انصارى، از اولاد احيحة بن جلاح، مكنّى به ابو عيسى، ملقّب به ايسر، از اكابر تابعين كوفه و پدر ابن ابى ليلى محمد ذيل الذكر ميباشد كه از حضرت على ع و عثمان و ابو ايّوب انصارى استماع احاديث نبويّه نمود و بسال هشتاد و يكم يا دويم يا سيم هجرت در دجيل مقتول و يا در نهر بصره غرق گرديد. نام پدرش ابو ليلى مابين يسار و بلال و بليل و داود و عمرو مردّد ميباشد. بهرحال بنوشته ابن خلّكان در وقعه جمل حاضر و بيدقدار و حامل لواى حضرت على ع بود بنوشته خطيب بغدادى در صفّين هم حاضر ركاب حضرت على ع و هم از كسانى بوده كه در حضور آن حضرت وارد مداين شده بودند و جمعى از اولاد او مشهور بفقاهت ميباشند. ابو ليلى از خود حضرت رسالت ص روايت كرده و اخيرا در كوفه اقامت گزيده است و سال وفاتش معلوم نيست.
(ص ١٩٩ ج ١٠ و ١٨٦ ج ١ تاريخ بغداد و ٥٩٨ ج ١ س و ٢٩٦ ج ١ كا)
ابن ابى ليلى- محمد
- بن عبد الرحمن بن ابى ليلى، مذكور فوق، انصارى عامى كوفى قاضى كوفه، بسال هفتاد و چهارم هجرت در كوفه متولد شد، فقه را از شعبى خواند، از اساتيد سفيان ثورى و از قدماى فقها و اصحاب رأى، از مشاهير قضاة عامّه ميباشد كه سى سال يا سى و سه سال متواليا از طرف خلفاى اموى و عباسى در كوفه قضاوت نموده و با رأى خود فتوى داد. چنانچه فوقا در شرح حال پسرش عبد الرحمن اشاره نموديم از اولاد احيحة بن جلاح و لكن مدخول النسب و نسبش محل طعن بوده اينك عبد اللّه بن شبرمه در هجو او گويد: