ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٥٦١ - ابن السراج- محمد
ابن السراج- عبد الرحمن
- بن قاسم بن يوسف بن محمد فارسى قارى نحوى، مكنّى به ابو القاسم، معروف به ابن السراج (بر وزن كتاب) از ادباى اوائل قرن هفتم هجرت بوده و در ششصد و نوزدهم درگذشت.
(سطر ٢٣ ص ١٦١ ت)
ابن السراج- عبد الملك بن سراج
- مكنّى به ابو مروان، معروف به ابن السراج (بر وزن كتاب) پدر ابن السراج سراج مذكور فوق، از اكابر علماى نحو و لغت ميباشد، در علم لسان براعت داشت، هيجده سال عمر خود را فقط در كتاب سيبويه و بحث و انتقاد اغلاط و اشتباهات مؤلفين مصروف نموده و آنها را در قيد تحرير آورد، نسبش به سراج بن قره كلابى صحابى پيوندد. سال وفات او معلوم نشد و از شرح حال پسر مذكورش استكشاف ميشود كه از رجال اواسط يا اواخر قرن پنجم هجرت بوده است.
(سطر ٢٦ ص ١٦١ ت)
ابن السراج- محمد
- بن حسين بن عبيد اللّه بن عمر بن حمدون نحوى صيرفى، مكنّى به ابو يعلى، معروف به ابن السراج (بر وزن كتاب) مؤلف كتاب مصنف در قرائات است و زمان حيات او بدست نيامد.
(سطر ٢١ ص ١٦١ ت)
ابن السراج- محمد
- بن سرى بن سهل، يا سراج، اديب نحوى بغدادى مصرى، ملقّب به شمس الدين، مكنّى به ابو بكر، معروف به ابن السراج (بر وزن عطّار) و ابن سهل، از مشاهير ادبا و نحويّين قرن چهارم هجرت ميباشد كه با ذكاوت و فطانت معروف، جلالت علمى وى مسلّم، زياده از حد طرف ميل استاد خود ابو العباس مبرّد، در تمامى حالات خلوت و جلوت با وى انسى تمام داشت، به زجاج نيز تتلمذ نموده و از اساتيد ابو سعيد سيرافى، على بن عيسى رمانى و اكابر ديگر بود، جوهرى در چندين جا از كتاب صحاح خود، از اقوال وى نقل كرده است. بعد از مرگ زجاج مذكور، رياست علميّه بدو منتهى گرديده و از تأليفات او است:
١- احتجاج القراء فى القرائة ٢- الاصول در نحو ٣- جمل الاصول ٤- شرح