ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢١٣ - ابو عمرو- زبان بن علاء بن عمار
ابو عمرو- اسمعيل بن نجيد بن احمد
- سلمى نيشابورى، از اكابر عرفاى قرن چهارم هجرى و از كبار اصحاب جنيد بغدادى و ابو عثمان حيرى ميباشد كه در سيصد و شصت و پنجم هجرى در نيشابور درگذشت و از كلمات او است:
الأنس بغير اللّه وحشة- من كرمت عليه نفسه هان عليه دينه. (ص ٢٩٩ ج ٢ مه)
ابو عمرو دانى- عثمان بن سعيد
- بعنوان ابن الصيرفى در باب سيّم (ابناء) خواهد آمد.
ابو عمرو زاذان
ذيلا بعنوان ابو عمرة زاذان مذكور است.
ابو عمرو- زبان بن علاء بن عمار
- يا عمرو يا عريان بن عبد اللّه بن حسن بن حارث بن جلهم بن خزاعى بن مازن بن مالك بن عمرو، تميمى مازنى قارى، نحوى لغوى، مكّىّ الولادة، بصرىّ الاقامة، بغدادىّ الوفاة، از اشراف و اعيان عرب و از ائمّه نحو و لغت و قرائت و علم ادب ميباشد كه در فنون شعرى و ادبى و علوم قرآنى اعلم زمان خود و يكى از قراء سبعه مذكورين در باب اول بود، فرزدق و ديگران وى را ستودهاند و در تواريخ و سير و ادبيّات عربيّه و اشعار و اخبار عرب وحيد عصر خودش دانند.
اصمعى گويد: هزار مسئله از وى پرسيدم و با هزار دليل جواب شنيدم و تمامى مسموعات خود را كه ضبط كرده بود اگر مينوشت خانهاش را تا سقف پر ميكرد و از آنرو كه نوشتههايش مخلوط باخبار و اشعار زمان جاهليّت بوده در موقع سفر حج همه را بجهت زهد و تقوى بسوزانيد چنانچه از كثرت تقوى در ماه رمضان شعر نميخوانده است. ترمدى، عبد اللّه بن مبارك، اصمعى، يونس، ابو عبيدة، ابو زيد انصارى و اكثر قراء و ادبا و نحاة آنزمان از تلامذه وى بودهاند.
مخفى نماند كه همين ابو عمرو زبان نسبت بعلم نحو در رديف اشخاص طبقه سوم بوده است چنانكه بعد از حضرت امير المؤمنين ع كه واضع و مبتكر قواعد آن علم شريف بوده ابو الاسود دئلى نخستين كسى است كه غالبى از فروعات نحويّه را روى همان قواعد چيده، بعد از او، عنبسة بن سعدان، ميمون اقرن، يحيى بن يعمر و دو پسر خود ابو الاسود