ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٤٥ - ابو كبشه
بعد از نوم نيز تا طلوع صبح در شبهاى رمضان مباح و حكم تحريم هردو فقره منسوخ گرديد. در مجمع البيان بعد از اين جمله گويد كه عامّه در نام اين شخص (مطعم بن جبير) كه بجهت او اين آيه نازل شده مابين صرمة بن اياس و قيس بن صرمة و ابو صرمة و ابو قيس بن صرمة بچندين قول اختلاف دارند و پس از آنكه خودش صورت قضيه را بعرض نبوى ص رسانيد، عمر هم گفت يا رسول اللّه مثل اين خطيئه از من نيز صادر شده و از تو اعتذار مينمايم كه بعد از نماز عشا مجامعت كردهام پس چند نفر ديگر نيز برخاسته و بهمان قرار اقرار آوردند تا اين آيه نازل شد.
در كشّاف و تفسير ابى السعود همين قضيه عمر و حرام بودن جماع و اكل و شرب در شب رمضان بعد از خوابيدن يا نماز عشا در صدر اسلام را نقل و در تفسير نيشابورى و كتاب ناسخ و منسوخ نحاس نيز هردو قضيه عمرو ابو قيس را روايت كردهاند.
ابو قيس- عامر بن جشم بن اسلت
- از اعاظم شعراى جاهليّت ميباشد كه بشرف ملاقات حضرت رسالت ص نيز مشرّف و بروايتى متعهد گرديد كه تا يكسال ديگر مذهب اسلام را قبول نمايد و لكن موفق نشد، در ظرف همان سال كه سال اوّل هجرت بوده مرد و پسرش عقبة بن ابى قيس اسلام را قبول نمود و در وقعه قادسيّه بشهادت رسيد و از اشعار ابو قيس است كه در وصف ستاره ثريّا گفته است:
و قد لاح فى الصبح الثريا كما ترى |
كعنقود ملاحية حين نورا |
|