ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٢٣ - ابن البواب- على بن هلال
از فحول ادبا و فضلا و مشاهير قرّاء و خطّاطين و خوشنويسان اوائل قرن پنجم هجرت و از تلامذه ابن اسد محمد كاتب سابق الذكر و ديگر اساتيد وقت بود، مدتها نزد ايشان بتكميل خط پرداخته تا بدرجه استادى رسيد، پس از آنكه ابن مقله آتى الذكر خطّ كوفى معمول وقت را بصورت خطّ نسخ متداولى آورده و بشكل ديگر انداخت ابن بواب نيز رنجها برد، همان شيوه جديده اختراعى ابن مقله را مهذّب نموده و باسلوب مرغوب انداخت و بلباس خوشش كه همانا بنام خط نسخ و خط ثلث بمرور دهور زينت دروديوار و اوراق و سطور است ملبّس گردانيد، در حسن خط و فنّ كتابت مشار بالبنان و شهره جهان گشت و از خطّاطين نامى و مرجع استفاده مشاهير خطّاطان آنزمان شد بلكه در متقدّمين و متأخّرين كسى را سراغ ندادهاند كه شبيه خط او را نوشته باشد.
با اينكه نوعا داعيه هركس زيادتر از استعداد خود بوده و پارهاى مزاياى خارج از قابليّت را بخود ميبندد اما كسى پيدا نشده كه خودش را رديف ابن بواب شمرده و يا دعوى هم سرى با وى نمايد. بالجملة استادى ابن بواب در حسن خط، بلامعارض و مسلّم كل ميباشد و بهمين جهت انفراديش، بخوشنويسى و خطّاطى شهرت يافته و آوازه حسن خطّش عالمگير شده است و الّا چنانچه اشاره نموديم از فحول ادبا و قرّاء محسوب بلكه در اكثر علوم متنوعه متمهّر و در فقه نيز خبير است بلى ابن مقله از جنبه اختراعى خطّ و تقدّم زمانى متفرّد و داراى فضيلت بىنهايت ميباشد الفضل للمتقدم. بنوشته بعضى از ارباب تراجم، مبتكر خط ريحانى و خط محقّق همين ابن بواب بود، بعد از اختراع اين دو خط آموزشگاهى براى فراگرفتن خط تأسيس داد كه تا زمان ياقوت مستعصمى برقرار بوده است. ابن بواب حافظ قرآن مجيد هم بوده و شصت و چهار نسخه از آن كتاب مقدّس را بخط خودش نوشته است، سلطان سليم اوّل يكى از آنها را كه بخط ريحانى بوده بمسجد لالهلى قسطنطنيّه اهدا نموده و در آنجا محفوظ است. يك نسخه از ديوان سلامة بن جندل شاعر جاهلى نيز بخط ابن البواب در كتابخانه اياصوفيا موجود ميباشد.
ابن البواب علاوه بر حسن خط و كمالات ديگر، طبع شعر سرشارى نيز داشته و از