١- شرح اصول ابن السراج ٢- شرح ايضاح ابو على فارسى ٣- شرح جمل عبد الرحمن زجاجى ٤- شرح كافى احمد بن محمد نحاس ٥- شرح كتاب سيبويه ٦- شرح مقتضب ابن جنى تماما در نحو ميباشند و صاحب ترجمه در سال پانصد و بيست و هشتم درگذشت.

ابن بارز يا ابن البارزى- هبة اللّه بن عبد الرحيم‌

- بن ابراهيم بن هبة اللّه بن مسلم بن هبة اللّه قاضى حموى، ملقّب به شرف الدين، مكنّى به ابو القاسم، معروف به ابن البارزى (كه جدّش لقب بارزى و شمس الدين داشته) از اكابر علماى شافعيّه قرن هشتم هجرت ميباشد كه نزد پدر و جدّ و ديگر اكابر وقت تفقّه نمود، قرائات سبعه و ديگر علوم متداوله را نيز از اساتيد وقت فراگرفت تا آنكه در فقه بتمام معاصرين خود تقدّم يافته و در اكثر علوم و فنون متداوله بحدّ كمال رسيد، چهل سال قاضى القضاة بلده حماة بوده و در اين مدت كسى از وى رنجيده‌خاطر نشد، از كسى چيزى قبول نمى‌نمود، از قضاوت بلاد مصر كه تكليفش كردند امتناع ورزيد. با آن‌همه نفوذ و جلالتى كه داشته بسيار متواضع و صالح و علم‌دوست بود، در طلب علم، جدّى وافر داشت، درباره صلحا و طلّاب علوم دينيّه محبت مى‌نمود، بديدن ايشان رفته و احسان و اكرام تمام مبذول ميداشت و از لطائف كلمات او است: سور حماه بربها محروس كه داراى صنعت عكس ميباشد يعنى از حرف آخر باوّل همانطور خوانده ميشود كه از اوّل بآخر. مثل:

كل فى فلك و دام علا العماد و نظائر آنها.

از تأليفات او است:

١- اظهار الفتاوى ٢- تيسير الفتاوى ٣- روضات الجنان فى تفسير القرآن ٤- شرح شاطبيه در قرائت ٥- الشرعة فى القرائات السبعة ٦- مختصر جامع الاصول لاحاديث الرسول ص كه ملخص كتاب جامع الاصول ابن الاثير و نامش مجتبى يا تجريد الاصول است ٧- المغنى در فقه.

در آخر عمر نابينا شد، در سال هفتصد و سى و هشتم هجرى قمرى درگذشت. پدرش لقب نجم الدين و جدّش هم موافق آنچه از كلمات كشف الظّنون و درر كامنه استظهار ميشود علاوه بر شمس الدين لقب بارزى هم داشته و هردو قاضى القضاة بوده‌اند.

(كف و ص ٤٠١ ج ٤ كمن و ١٣٦ ج ٤ فع و ٢٤٨ ج ٦ طبقات الشافعية)