ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٢٦ - ابن ابى اصيبعه- احمد بن قاسم
اخبار عقلاء المجانين و اخبار قدماء البلغاء و اخبار الهرج و المرج فى اخبار المستعين و المعتز از تأليفات ابن ابى الازهر بوده و بتصريح بعضى مشتمل بر اكاذيب بسيارى ميباشند. در سال سيصد و بيست و پنجم هجرت درگذشت و نام پدرش مابين زيد و مزيد مردّد و ابو الازهر هم كنيه جدّش محمود و يا جدّ عاليش منصور و كنيه خودش هم بوده است.
(كف و ص ١٨٢ ج ١ نى و ٢٨٨ ج ٣ تاريخ بغداد و ٢١١ ف)
ابن ابى اسحق- سيد جعفر
- بعنوان كشفى در باب اوّل (القاب) نگارش يافته است.
ابن ابى الاصبع
عبد العزيز بن تمام كيمياوى عراقى، از اكابر قرن هشتم هجرت ميباشد كه به ابن ابى الاصبع معروف و يك قصيده نونيه در كيميا دارد، در هفتصد و شصت و دويم هجرت درگذشته و ايدمر جلدكى سابق الذكر آن قصيده را شرح كرده و شرح خود را بكشف الاسرار للافهام موسوم داشته است.
(كشف الظنون)
ابن ابى الاصبع- عبد العظيم
- يا عبد السلام بن عبد الواحد بن ظافر بن عبد اللّه قيروانى مصرى، زكىّ الدّين اللّقب، عدوانىّ القبيلة، ابو بكر يا ابو محمد الكنية، ابن ابى الاصبع الشّهرة، از مشاهير ادبا و شعراى اواسط قرن هفتم هجرت ميباشد كه در شعر و انشا و ادب وحيد عصر خود بوده و از تأليفات او است:
١- بدايع (بديع خ ل) القرآن كه حاوى صد نوع از محسنات بديعيه قرآنى ميباشد، يك نسخه از آنكه تاريخ كتابتش سال هفتصد و هفتم هجرت بخط محمد بن احمد بن شيبان بوده در خزانه مصريه موجود است ٢- التحبير فى علم البديع ٣- تحرير التحبير كه ملخص تحبير مذكور است ٤- الجواهر و السوانح فى سرائر القرائح و از اشعار او است:
اعر مقلتى ان كنت خير موافق |
دموعا لتبكى فقد حب مفارق |
|
فقد نضبت يوم الوداع مدامعى |
و شابت لتشتيت الفراق مفارقى |
|