ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٢٣ - ابن الآلوسى
باب سيم ترجمه حال مصدر بن بلفظ «ابن»
از طبقات مذكور در اول كتاب ابن آجروم- محمد بن محمد بن داود- ابو عبد اللّه الكنية، ابن آجروم الشّهرة، فاسىّ الوفاة و الولادة، صنهاجىّ القبيلة، از اكابر نحويّين قرن هشتم هجرى قمرى ميباشد كه اديبى است نحوى فقيه رياضى، علاوه بر تبحّر نحوى، در حساب و فرائض و ادبيّات و تجويد و قرائات قرآنى نيز حظّى وافر داشت، نحو و قرآن را در مسجد محلّه اندلسيها از شهر فاس تدريس ميكرد، شرحى بر منظومه حرز الامانى نام شاطبى كه در تجويد است نوشته مصنفات و ارجوزههاى بسيارى نيز در فنون متفرقه دارد كه مشهورترين آنها مقدمه او است در علم نحو كه به مقدمة الاجرومية فى مبادى علم العربية معروف و مختصر كتاب جمل عبد الرحمن بن اسحق زجاجى و در مكّه معظّمه هنگامى كه روى بكعبه داشته تأليف كرده است. اين كتاب بسيار نافع و محل توجه فحول و اكابر ميباشد كه شروح متنوعه مختصر و مفصلى بر آن نوشتهاند و بارها در مصر و بيروت و غيره مستقلا و با ترجمه انگليسى و فرانسوى و با شرح خالد ازهرى و بعضى از شروح ديگر بطبع سنگى و حروفى رسيده است. وفات ابن آجروم بسال هفتصد و بيست و سيّم هجرت در چهل و يك يا پنجاه و يك سالگى در شهر فاس واقع شد و هريك از فاس و صنهاج در محل خود از اين كتاب مذكور و لفظ آجروم نيز بضمّ جيم و تشديد را بزبان بربرى بمعنى فقير صوفى ميباشد و نخستين كسيكه بهمين لقب آجروم شهرت يافته داود، جدّ صاحب ترجمه است.
(كف و ص ٢٥ مط و اطلاعات متفرقه)
ابن الآلوسى
عنوان مشهورى چند تن ميباشد كه بعنوان آلوسى نگارش دادهايم