ملوك ساسانى ايرانى موصول ميشود و نخست در مولد مذكور خود (كوفه) شغل و حرفت خزفروشى را داشته و اخيرا بتحصيلات علميّه پرداخته و از بسيارى از تابعين استماع احاديث شريفه نموده است.

يك قسمت از فقه و حديث را از قاضى حماد بن ابى سليمان (متوفى بسال ١٢٠ ه ق- قك) فراگرفت و چنانچه بس مشهور و مصرّح به ابن ابى الحديد و جمعى وافر از اكابر ميباشد از تلامذه حضرت صادق ع و خوشه‌چين خرمن علوم ظاهرى و باطنى بى‌پايان آن حجة اللّه الكبرى بوده و از انوار علميّه آن امام حقيقت اقتباس نموده و اخيرا بهر وسيله كه بوده از آن حضرت منحرف شد و در احكام شرعيّه كه فهم آنها خارج از حدود ادراكات و اذهان معمولى بشر است باب عمل برأى و قياس و استحسان را باز كرد و از اينرو موافق آنچه ضمن شرح حال ابو حنيفه شيعه اشاره شد فتاوى مختلف از وى صادر گرديد و موافق آنچه از تاريخ منتظم ابن الجوزى حنبلى نقل شده مورد طعن عموم شد، جمعى در اصول عقائد طعنش مى‌زنند، قومى در صحت روايات او قدح و گروهى در عمل به رأى كردن او در مقابل نصّ و احاديث صحيحه مذمومش دانند و عين عبارات ابو حامد غزالى است كه در تنقيح المقال از كتاب منخول وى نقل كرده است فاما ابو حنيفة فقد قلب الشريعة ظهر البطن و شوش مسلكها و غير نظامها و اردف جميع قواعد الشريعة باصل هدم به شرع محمد المصطفى صلى اللّه عليه و آله و من فعل شيئا من هذا مستحلا كفر و من فعل غير مستحل فسق بعد از اينجمله دامنه مطلب را تفصيل داده كه نقل آن را ضرورتى نميباشد و بعضى از فتاوى ابو حنيفه را مينگارد:

١- مطهر بودن دباغت چنانچه پوست حيوان ميته يا نجس العين را اگر دباغى كنند پاك ميشود چه از حيوان مأكول اللحم باشد يا غير مأكول (باستثناى پوست خوك) ٢- جواز وضو گرفتن با نبيذ مطبوخ (شراب خرما) با نبودن آب و اگر آن هم نباشد تيمم است ٣- جواز و صحت وضو با آب غصبى و نماز در لباس غصبى و مكان غصبى با حرمت آنها ٤- جواز تكبير نماز بغير عربى با قدرت بعربى ٥- واجب نبودن خود فاتحه در نماز بلكه اگر بعوض آن مقدار يك آيه بخواند نمازش صحيح بلكه ترجمه و معنى آن نيز بهر زبانى كه باشد خود قرآن است و نماز صحيح است ٦- واجب نبودن ذكر در ركوع و سجود نماز ٧- نمازگذار در سجده مخير است‌