المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٠٤ - مبحث تصغير
و همچنين دنباله و جزء دوّم از متضايفين (يعنى مضاف اليه) جدا از كلمه محسوب شده از اينرو در مصغّرش حذف نمىشود مانند: امرء القيس كه در مصغّرش مىگوئيم: اميرء القيس.
و نيز دنباله مركّب در تركيب مزجى جزء كلمه نبوده و جدا از آن حساب مىشود در نتيجه موقع تصغير نبايد آنرا حذف كرد چنانچه در تصغير بعلبك مىگوئيم: بعيلبك.
مصنّف گويد:
و همچنين است دو حرف زائد در « فعلان » كه بعد از چهار حرف قرار بگيرند.
شارح گويد:
يعنى دو حرف زائد در « فعلان » كه الف و نون باشند منفصل از كلمه بوده و نبايد در اسم مصغّر حذف شوند مشروط باينكه قبل از آنها چهار حرف باشد مانند:
زعفران كه در تصغيرش مىگوئيم: زعيفران.
متن: «٨٤٣»
|
و قدّر انفصال ما دلّ على |
تثنية أو جمع تصحيح جلا |
تجزيه و تركيب
واو: استينافيّه.
قدّر: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، متعدّى.
انفصال: اسم، مصدر، باب انفعال، مضاف، مفعول براى « قدّر ».
ما: موصوله، مضاف اليه.
دلّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، از باب نصر، ينصر، مضاف، لازم، معلوم، صله و عائد براى « ما ».
على: حرف جرّ.
تثنية: مجرور به « على » ، متعلّق به « دلّ ».
او: حرف عاطفه.
جمع: معطوف به تثنيه، مضاف.
تصحيح: مضاف اليه.
جلا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب.