المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٨٢ - عوامل نصب

« لبس » عطف نموده و « لبس » اسم خالص مى‌باشد.

و مثل قول شاعر:

يعنى: اگر نبود توقّع و چشم‌داشت كسى كه از پى عطاء و سؤال نزد من آمده تا خوشنود كنم او را نبودم كه ترجيح و زيادتى دهم همسالها و همزادهاى خود را بريكسال و همزاد معيّنى.

شاهد در « ارضيه » است كه منصوب به « ان » مقدّره بوده بعد از فائى كه آنرا به اسم خالص يعنى « توقّع » عطف كرده است.

و نظير قول انس بن مدركه:

يعنى: بدرستى كه من با كشتنم من سليك را پس ديه دادن من او را مثل گاو نرى است كه زده مى‌شود چونكه سرباز زند از خوردن آب گاو ماده بعلّت آنكه برسد گاو ماده و آب بخورد چونكه زدن او باعث قلّت و كمى شير او مى‌شود.

شاهد در « اعقله » است كه منصوب به « ان » مقدّره بوده بعد از « ثمّ » كه آنرا به « قتلى » عطف نموده و آن اسم خالص مى‌باشد.

سپس شارح گويد:

آنچه گفته شد در صورتى است كه مضارع منصوب عطف براسم خالص شده باشد بخلاف معطوف برغير خالص همچون:

الطّائر فيغضب زيد الذّباب (پرنده پس غضب مى‌كند زيد برمگس).

در اين مثال « فاء » يغضب را بر « الطّائر » عطف نموده و آن اسم غير خالص است زيرا شباهت به فعل دارد لذا « يغضب » مرفوع است نه منصوب به « ان » مقدّره.

مصنّف گويد:

و حذف « ان » و نصب دادن به فعل مضارع در غير موارد مذكور شاذ است منتهى آنچه را كه شخص عادل و موثّق از اين موارد شاذّ روايت كرده بپذير.

شارح گويد:

مانند: خذ اللصّ قبل يأخذك (دزد را بگير پيش از آنكه تو را بگيرد).

شاهد در « يأخذك » است كه منصوب به « ان » مقدّره بوده و به كمك آن به‌